Göçmen gençlerde başa çıkma becerileri ve sosyal uyumun geliştirilmesi: Bilişsel davranışçı müdahale programının etkililiği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE KESER

Danışman: Yıldız BİLGE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmanın genel amacı; Türkiye'de yüksek öğrenim gören Suriye, Filistin, Afganistan ve Irak uyruklu üniversite öğrencilerinin sosyal uyum ve başa çıkma becerilerine yönelik geliştirilen bilişsel davranışçı müdahale programının göçmen üniversite öğrencileri üzerindeki etkisini incelemektir. Uygulama, Uludağ Üniversitesi ve Bursa Teknik Üniversitelerinde farklı fakülte ve bölümlerde okuyan 36 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Seçkisiz olarak belirlenen öğrencilerin 18'i deney grubunu, 18'i kontrol grubunu oluşturmaktadır. Sekiz hafta boyunca devam eden oturumların süresi, haftada bir ve 90 dakikadır. Ön test, son test ve izleme testi ölçümleri kullanılarak elde edilen verilerin analizleri için; Bağımsız Örneklem t-testi, Tekrarlı Ölçümler Tek Yönlü Varyans Analizi ve İkili Karşılaştırmalar Testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; deney grubunda yer alan katılımcıların sosyal uyum puanları anlamlı düzeyde artış göstermiştir. Bununla birlikte, deney grubunda yer alan katılımcıların anksiyete, depresyon ve stres puanları anlamlı düzeyde düşerken; kontrol grubunda yer alan katılımcıların stres puanları anlamlı bir artış göstermiştir. Son olarak, deney grubunda yer alan katılımcıların stresle başa çıkma becerileri sağlıklı mekanizmalarda artış gözlemlenirken; işlevsel olmayan çaresiz ve boyun eğici başa çıkma stratejilerinin puanlarının azaldığı bulunmuştur. Öte yandan, kontrol grubunda yer alan katılımcıların çaresiz yaklaşım başa çıkma mekanizma puanlarında artış kaydedilmiştir. Bu bulgular, alan yazındaki diğer çalışmalarla kıyaslandığında; benzerlikler ve farklılıklar bulunmaktadır. Çalışmanın bulguları, uygulanan program içeriği ve uygulama koşulları kuramsal ve yöntemsel konular üzerinden tartışılmış ve yorumlanmıştır.