El yaralanması olan bireylerde üst ekstremite fonksiyonelliğinin okupasyonel yeterlilik, okupasyonel performans ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ERGOTERAPİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET CAN ARSLAN
Danışman: Özgü İNAL ÖZÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, üst ekstremite fonksiyonelliğinin, okupasyonel yeterlilik, okupasyonel performans ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya el yaralanması olan 93 birey dahil edildi. Çalışma kapsamında genel bilgi formu, kaba kavrama kuvveti ölçümü, pinç kavrama kuvveti ölçümü, propriosepsiyon değerlendirmesi, iki nokta ayrımı testi ve sivri/künt testi, Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi (DASH), Aktivite Öz Değerlendirme Ölçeği (AÖDÖ), Kanada Okupasyonel Performans Ölçümü (KOPÖ) ve Kısa Form 12 (KF-12) kullanıldı. Verilerin analizinde normallik değerleri dikkate alınarak iki kategoriden oluşan değişkenlere bağımsız örneklem t-test, ikiden fazla kategoriden oluşan değişkenlere ise tek yönlü varyans analizi uygulandı. İki sürekli değişken arasındaki ilişkinin varlığını ve yönünü belirleyebilmek için pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı kullanıldı. Üst ekstremite fonksiyonelliğinin, okupasyonel yeterlilik, okupasyonel performans ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenebilmesi amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi modeli kuruldu. Bulgular: Kol, Omuz, El Sorunları Anketi (DASH) skoru, Aktivite Öz Değerlendirmesi Ölçeği yeterlilik bileşeni (AÖDÖ yeterlilik) (r=-0,423, p<0.001), Kanada Okupasyonel Performans Ölçümü performans bileşeni (KOPÖ performans) (r=-0,347, p<0.001) Kısa Form 12 fiziksel bileşeni (KF-12F) (r=-0,411, p<0,001) ve Kısa Form 12 mental bileşeni (KF-12M) (r=,278, p<0,001 ile ilişkili olduğu belirlendi. Kol, Omuz, El Sorunları Anketinin (DASH), Aktivite Öz Değerlendirmesi Ölçeği yeterlilik bileşeni (AÖDÖ yeterlilik) (β=-,462, R2=,198, p<0,05), Kanada Okupasyonel Performans Ölçümü performans bileşeni (KOPÖ performans) (β=-,340, R2=,136, p<0,05), Kısa Form 12 fiziksel bileşeni (KF-12F) (β=-,470, R2=,204, p<0,05) ve Kısa Form 12 mental bileşeni (KF-12M) (β=-,408, R2=,144, p<0,05) üzerinde etkili olduğu tespit edildi. Sonuç: El yaralanması olan bireylerde üst ekstremite fonksiyonelliğinin okupasyonel yeterliliği, okupasyonel performansı ve yaşam kalitesini etkilediği belirlendi. Üst ekstremite fonksiyonlarındaki artış, okupasyonel yeterlilik, okupasyonel performans ve yaşam kalitesini geliştirmektedir. Bununla birlikte el yaralanması olan bireylerde okupasyonel yeterlilik, okupasyonel performans ve yaşam kalitesini etkileyen diğer faktörlerin de nitel ve nicel olarak incelendiği çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: el yaralanması, okupasyonel performans, okupasyonel yeterlilik, üst ekstremite fonksiyonelliği, yaşam kalitesi