Hiperlipidemi tanılı çocuklarda subklinik ateroskleroz riskinin aortun elastisite parametreleri, lipoprotein (A) ve kardiyak fonksiyonlar ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET ORHAN ERKAN
Danışman: Ayşe Esin KİBAR GÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Çocukluk çağı hiperlipidemi hastalarında aortik sertlik, kardiyak morfoloji ve fonksiyon hakkında sınırlı sayıda veri mevcuttur. PW (Pulsed wave) doku Doppler analiz miyokardın hem sistolik hem diyastolik fonksiyonun değerlendirilmesinde oldukça önemli bir tekniktir. Bu çalışmada eşlik eden komorbiditeleri olmayan hiperlipidemi olgularında kardiyovasküler risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntemler: Çocuk metabolizma polikliğinde 6-16 yaş aralığında (ortalama yaş: 10.20±2.75 yıl) hiperlipidemi tanısıyla takipli 57 hasta ve 45'i kontrol grubu olmak üzere toplam 102 hasta çalışmaya alındı.Hiperlipidemi tanısı, "NLA (National Lipid Association Expert Panel on Familial Hypercholesterolemia) expert panel " tarafından çocuk ve adölesanlar için kabul edilen belirlenen plazma lipit, lipoprotein ve apolipoprotein konsantrasyonlarına göre değerlendirildi. M-mode ve PW doku Doppler ekokardiyografiyle sol ventrikül fonksiyonları değerlendirildi. Kardiyovasküler risk ve ateroskleroz oluşumunu değerlendirmede; SVKİ (sol ventrikül kitle indeksi g/m2), GDK (göreceli duvar kalınlığı) ile aterojenite göstergeleri [ PAİ (plazma aterojenite indeksi): log TG (trigliserid) /HDL-K (yüksek molekül ağırlıklı lipoprotein) , total kolestrol/HDL oranı, non-HDL) ve aortik elastisite parametreleri (AS (aortik gerilme) ve zorlanma, ASİ(aort sertlik indeksi)) kullanıldı. Bulgular: Hiperlipidemi olguların total kolesterol, trigliserid, non-HDL, LDL (düşük molekül ağırlıklı lipoprotein) düzeyleri, total kolestrol/HDL oranı, trigliserid/HDL oranı ve PAİ kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek tespit edilirken HDL düzeyi anlamlı düşük idi (p<0.001). M-mode ekokardiyografide sol ventrikül septum ve arka duvar diyastol çapları, SVK (sol ventrikül kütlesi), SVKİ ve GDK hiperlipidemi grubunda anlamlı ölçüde artmış olduğu görüldü. PW Doppler incelemede kontrol grubuna göre hiperlipidemi hastalarında geç diyastolik A dalga velositesi ve E-DZ (E dalgası deselerasyon zamanı)' de anlamlı artma saptanırken, Mitral E/A oranı anlamlı düşük bulundu. Hastaların sol ventrikül çıkış yolu sistolik akım velositesi anlamlı yüksekti. Hiperlipidemili olgularda doku Doppler incelemede subklinik miyokardiyal disfonksiyon saptandı. Olguların septal ve lateral duvar IVRT(izolemik gevşeme zamanı) ve MPİ(miyokardiyal performans indeksi)'nde anlamlı artış, Em/Am oranı anlamlı düşük bulundu (p<0.05). Hiperlipidemi grubunda aort elastikiyetinin önemli ölçüde bozulduğu görüldü. AS, AD anlamlı düşük saptanırken, ASİ ve aort diyastol çapı anlamlı yüksekti.Hiperlipidemi olguların sol ventrikül geometrisinde en sık görülen değişiklik konsantrik remodeling idi.Hiperlipidemi olgularda nabız basıncı aort sistol ve diyastol çapları ile pozitif anlamlı korelasyon gösterirken, aort sertlik parameteleri arasında korelasyon saptanmadı. Aterojenite göstergeleri (kolestrol, TG, LDL, non-HDL, total kolestrol/HDL ve TG/HDL oranı, PAİ),AS ve AD arasında anlamlı negatif korelasyon bulundu. Buna karşın aterojenite göstergeleri ile ASİ arasında pozitif korelasyon göstermekteydi. Apolipoproteinlerden Apo-B (apolipoprotein-b) ile aort elastisite parametreleri arasında anlamlı korelasyon tesbit edildi.Hiperlipidemi hastalarında ASİ ile sol ventrikül yapısal parametreleri (aort sistol ve diyastol çapı,aortik velosite, sol ventrikül arka duvar diyastol çapı, GDK,SVKİ) ve sol ventrikül diyastolik disfonksiyonu gösteren (Mitral A(mitral geç doluş dalgası) ve E-DZ) anlamlı pozitif korelasyon tesbit edildi. Bunun yanında AS ve AD ile SVK, SVKİ, GDK arasında anlamlı negatif korelasyon gösterdi. Aterojenite göstergeleri ile sol ventrikül septal ve lateral duvar IVRT, MPI ile arasında anlamlı pozitif korelasyon saptanırken, Em(erken diyastolik miyokardiyal velosite) /Am(geç diyastolik miyokardiyal velosite) oranı ile anlamlı negatif ilişki vardı. Sonuç: Bu çalışmada çocukluk çağında hiperlipidemi olgularında erken dönemde sol ventrikül yapı ve subklinik miyokardiyal fonksiyon ile birlikte aortanın elastikiyet özeliklerinin bozulduğu gösterilmiştir. Ekokardiyografi ile ölçülen aortun elastisite parametrelerinin (AD, AS, ASİ) hastalığın erken döneminde kardiyovasküler riski tahmin etmede ve önlemede faydalı olacağı düşünülmektedir.Bunun için geniş kapsamlı, uzun dönem izlem çalışmalarla desteklenmelidir. Anahtar kelimeler: Hiperlipidemi, çocukluk çağı, miyokardiyal disfonksiyon, aort sertlik parametleri, kardiyovaskuler hastalık