Demir depolarının tip ıı diyabet ve diyabetik komplikasyonlarla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİYE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET ATEŞ
Danışman: Tayyibe SALER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diabetes mellitus, dünyada giderek yaygınlaşan ve sadece hastalığın kendi değil akut ve kronik komplikasyonlarıyla da ciddi sonuçlar doğuran önemi giderek artan bir halk sağlığı problemidir. Ferritin demir metabolizmasının düzenlenmesinde önemli rol oynayan bir protein yapılı bir belirteçtir. Bronz diyabette olduğu gibi, patolojik düzeyde artan demir depo durumu ile diyabet ilişkisi literatürde kabul gören bir bilgidir. Fakat patolojik düzeyde olmayan demir depo artışı ile diyabet ve diyabetin kronik komplikasyonları ile ilişkisi son zamanlarda çalışma konusu olmaktadır. Bu çalışmamızda, vücut demir depolarının direk göstergesi olan ferritin ile insülin direnci, tip 2 diabet ve diyabetin kronik komplikasyonlarının ilişkisini araştırmayı amaçladık. Bununla birlikte, ferritin düzeyinin diabetik hastalarda insüline geçiş hızına etkisini irdeledik. Materyal ve Metod: Çalışmamız için 01 Ocak 2015 ve 1 Temmuz 2017 tarihleri arasında hastanemizde otomasyon sistemi ile dosya bilgilerine tam olarak ulaşılabilen, 18 yaş üstü, tip 2 diyabet tanısı ve insülin direnci tanısı konmuş hastalar ve çeşitli nedenlerle dahiliye polikliniklerimize başvurmuş sağlıklı kişiler dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen 422 olgunun 195'i tip 2 diyabet (123 ü insülin kullanan ve 72'si oral antidiyabetik kullanan), 82'si insülin direnci vakası 145 sağlıklı kontrol grubu idi. Hastaların demografik bilgilerinin yanısıra, biyokimyasal parametreler ve diyabetik ayak dışındaki diyabete bağlı kronik komplikasyonları (retinopati, nefropati, nöropati) kaydedildi. Çalışma amacına yönelik oluşturulan grupların ferritin değerlerinin karşılaştırması istatistiksel olarak yapıldı.. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen tüm diyabetiklerin ferritin düzeyleri ortalaması 96,73±82,52 iken sağlıklı kontrol grubunda 45,47±33,67 olarak bulundu (p<0.001). Diyabetiklerde olduğu gibi, insülin direnci olanlarda da ferritin düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,001). Metabolik kontrolün ferritin düzeyi yüksek olanlarda daha kötü seyrettiği belirlendi (r=0.179, p=0.012). Diyabetin kronik komplikasyonlarının tüm olgularında ferritin düzeyleri sağlıklı kontrollere göre daha yüksekti (p<0,001). Fakat komplikasyonları olmayan diyabetik olgularla karşılaştırmada sadece nefropatisi olan olguların ferritin düzeyleri anlamlı olarak artmış bulundu (p<0,001). Ferritin düzeyleri arttıkça oral tedaviden insüline daha kısa sürede geçiş olduğu gözlendi. (r =-0,243, p=0,007). Sonuç: Çalışmamızda elde edilen veriler ışığında patolojik düzey de olmasa dahi, artmış demir depolarının diyabet ve diyabetik komplikasyonların gelişimini ve daha erken dönemde insülin tedavisine geçişi etkilediğini düşünmekteyiz. Anahtar sözcükler: Ferritin, Diyabetes Mellitus