LU-177 psma radyoligand tedavisinin böbrek fonksiyonları üzerine etkisinin renal sintigrafiler, GA-68 PSMA PET/BT ve biyokimyasal parametreler ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KAYA
Danışman: Fadime DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Lutesyum-177 (Lu-177) Prostat Spesifik Membran Antijeni (PSMA) rad-yoligand tedavisi (RLT) alan hastalarda tedaviye bağlı gelişebilecek olası renal toksisite-yi; biyokimyasal parametrelerin yanı sıra renal sintigrafik görüntülemeyle değerlendir-mektir. İkincil amacımız, Galyum-68 (Ga-68) PSMA pozitron emisyon tomografi-si/bilgisayarlı tomografi (PET/BT) tetkikinin renal fonksiyonları öngörmedeki başarısını, serum renal parametreleri ve konvansiyonel sintigrafilerle karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, kliniğimizde 01.2024 – 01.2026 tarihleri arasında Lu-177 PSMA RLT uygulanan 43 metastatik kastrasyon dirençli prostat kanseri (MKDPK) tanılı hasta dahil edildi. Hastaların bazal ve tedavi sonrası 4-8.hafta dönemle-rindeki serum renal parametreleri ile Teknesyum-99m Dimerkaptosüksinik asit (Tc-99m DMSA) ve Teknesyum-99m Dietilenaminpentaasetik asit (Tc-99m DTPA) renal sintigra-fi verileri kaydedildi. PET/BT görüntülerinden; böbrek standart uptake value (SUV), moleküler böbrek volümü (MBV) ve total böbrek uptake (TBU) parametreleri elde edil-di. Ayrıca PSMA PET/BT ile DMSA böbrek sintigrafisindeki renal parankim tutulumla-rını karşılaştırmak amacıyla; böbrek parankimleri üst pol, orta zon ve alt pol aktivite tutu-lumlarına göre 0-3 arası görsel skorlama yapılarak analiz edildi. İstatistiksel analiz için SPSS 31 yazılımı kullanıldı. Tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırma için Paired Samples t-test/ Wilcoxon Signed Rank ve korelasyon analizi için Pearson/ Spearman testleri kulla-nıldı. Bulgular: Serum renal belirteçler ve renal sintigrafik parametrelerin hiçbirinde tedavi öncesi ve sonrasında istatistiksel olarak anlamlı değişiklik izlenmedi. Ga-68 PSMA PET/BT'den elde edilen kantitatif verilerde ise hafif düzeyde anlamlı düşüş iz-lenmekle birlikte, bu durum klinik düzeyde anlamlı toksisite oluşturmamıştır. PET/BT parametreleri en güçlü MBV ile eGFR arasında (p = 0,001 ; r = 0,535) olmak üzere se-rum renal belirteçler ile anlamlı korelasyon gösterdi. PSMA PET parankim görsel skorları da DMSA parankim sintigrafisi skorları ile yüksek korelasyon gösterdi. Sonuç: Bu çalışma, Lu-177 PSMA RLT'nin MKDPK hastalarında böbrek fonk-siyonları üzerinde ciddi bir nefrotoksik etki oluşturmadan güvenle uygulanabileceğini göstermiştir. Ayrıca, Ga-68 PSMA PET/BT'nin sadece bir onkolojik tetkik değil, aynı zamanda böbrek fonksiyonunu yansıtabilen potansiyel renal fonksiyonel bir görüntüleme modalitesi olduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler, : DMSA, DTPA, Ga-68 PSMA PET/BT, Lutesyum-177 PSMA, Nefrotoksisite, Prostat Kanseri