Ratlarda oluşturulan deneysel mezenter iskemi modelinde biyokimyasal parametrelerin nekroz derecesi ile korelasyonu ve erken tanıda kullanılabilirliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞÜKRÜ HAKAN METİN
Danışman: İsmail HASIRCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut mezenter iskemi (AMİ), bağırsakları besleyen vasküler yapıların patolojileri sonucu ortaya çıkan ciddi bir hastalıktır. Yaşlılarda daha sık görülmekle birlikte toplumda görülme oranı oldukça düşüktür. AMİ, gelişen tanı yöntemlerine rağmen mortalitesi yüksek bir hastalıktır. Mortalitenin yüksek olmasının başlıca nedeni bağırsak iskemisi gelişmeden önce tanı konulmasındaki gecikmedir. Literatürde birçok çalışma mevcuttur ancak çalışmalar neticesinde spesifitesi ve sensitivitesi yüksek laboratuvar parametresi bulunamamıştır. Çalışmamızda mezenter iskemide nekroz derecesi ile iskemi zamanı arasındaki ilişkinin biyokimyasal parametreler ile korelasyonunu ortaya koyarak AMİ erken tanısında kullanılabilirliklerini değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışmamızda 250-300 gr vücut ağırlıklı, 6 aydan büyük, 60 adet yetişkin erkek ve dişi Wistar Albino sıçan kullanıldı. Sıçanlar her grupta 10 adet olmak üzere 6 gruba ayrıldı. 1, 3 ve 5. gruplar sham; 2, 4 ve 6. gruplar çalışma grubu olarak belirlendi. Birinci, 3. ve 5. grupta laparotomi yapıldı, Superior Mezenterik Arter (SMA) diseke edildi. Hiçbir işlem yapılmadan karın kapatıldı. İkinci, 4. ve 6. grupta SMA diseke edilerek bağlandı. Birinci ve 2. grup 30. dk'da, 3. ve 4. grup 60. dk'da, 5. ve 6. grup 120. dk'da sakrifiye edildi. Sakrifikasyon sonrası ratlardan alınan kandan pH, Laktat, AST (Aspartat Aminotransferaz), LDH (Laktat Dehidrogenaz), Fosfor, D-Dimer, İsMA (İskemi Modifiye Albumin) çalışıldı. Tüm gruplardan alınan ileum örneği histopatolojik olarak incelendi. Çalışma grupları ile sham grupları ve çalışma grupları kendi aralarında istatistiksel olarak karşılaştırıldı. BULGULAR Çalışma ve sham grupları arasında yapılan biyokimyasal analizde Laktat, İsMA ve D-Dimer arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). AST ve LDH sonuçları ilk dört grup arasında istatistiksel olarak anlamsız iken (p>0,05), son iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı olarak tespit edildi (p 0,05). Patolojik değerlendirme neticesinde çalışma ile sham ve çalışma grupları arasında fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). AST ve Laktat ilr iskemi derecesi arasında pozitif anlamlı korelasyon vardı (p<0,05). pH değeri ile iskemi derecesi arasında negatif anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05). SONUÇ Bu deneysel çalışmada, pH değerinin erken dönemde düştüğünü tespit ettik. Dolayısıyla asidoz varlığı AMİ erken tanısında yol göstericidir. Laktatın AMİ erken tanısında kullanımı uygun değildir. Ancak laktatın tekrarlayan ölçümlerde artması AMİ tanısı için faydalı olabilir. Birçok çalışmada değerlendirilen fosfor düzeyi, çalışmamızda erken AMİ tanısı için yetersiz bulunmuştur. AST ve LDH yükselmesi özellikle geç dönem AMİ'de görülmektedir. D-Dimer ve İsMA'nın kullanımı anlamsızdır. ANAHTAR KELİMELER Akut Mezenter İskemi, İskemi Modifiye Albumin, Acil Cerrahi