Düzenli kan transfüzyonu yapılan talasemi majör hastalarında transfüzyon öncesi ve sonrası solunum fonksiyon testlerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLEK ECE

Danışman: Namık Yaşar ÖZBEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Düzenli kan transfüzyonu yapılan Talasemi hastalarındatransfüzyon öncesi ve sonrası solunum fonksiyon testlerinin değerlendirilmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji-Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Uzmanlık Tezi, Ankara 2018. Talasemi majör, ülkemiz için halen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Son yıllarda özellikli tedavi rejimleri sayesinde bu hastaların sağkalımı artmıştır, ancak, tedavinin ana unsurlarından biri olan düzenli kan transfüzyonları sonucunda çeşitli organ ve sistemlerde ilerleyici demir birikimi olmaktadır. Demir birikimini azaltmak amacıyla şelasyon tedavisi uygulansa da hastaların sağkalımı arttıkça, demir başta kalp, karaciğer ve endokrin organlar olmak üzere hemen tüm organlarda birikmektedir. Talasemi majör hastalarında akciğerde de demir birikimi olduğu bildirilmiş, ancak bunun klinik sonuçlarıyla ilgili farklı sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmaların bazılarında akciğerde obstrüktif bulgular ön plandayken, diğerlerinde restriktif bulguların ön planda olduğu bildirilmiştir. Ancak bu çalışmaların kullandığı testler birbirinden farklı olduğundan sonuçlardan hangisinin geçerli olabileceği tam olarak belli değildir. Hiçbir çalışma obstrüktif bulguları en iyi gösteren metakolin uyarı testini kullanmamıştır. Bu çalışmanın amacı, talasemi majör hastalarında akciğerin dinamik anomalilerini, akciğer difüzyon kapasitesindeki değişiklikleri ve bunlara etki eden risk faktörlerini kullanılabilecek en çesitli ve duyarlılığı yüksek testlerle belirlemektir. Çalışmaya, 1 Haziran 2016 - 1 Haziran 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji- Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji-Onkoloji bölümünde beta talasemi majör tanısı ile takip edilmekte olan 37 hasta alındı. Katılan tüm hastalara transfüzyon öncesi ve sonrası solunum fonksiyon testleri (spirometri, pletismografi, CO difüzyon testi) yapıldı. Sonuç olarak ; transfüzyon öncesi ve sonrasında hastalarda en sık obstrüktif bozukluk saptanırken hastaların %37'sinde bronşiyal aşırı duyarlılığı gösteren metakolin uyarı testi pozitif saptandı. Transfüzyon sonrası DLCO'nun anlamlı düzeyde arttığı izlendi. Hastaların son beş ferritin ölçümlerinin ortalaması veson ferritin değeri ile kalp ve karaciğer MR sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı doğrusal bir ilişki tespit edilemedi. Anahtar Kelimeler: Talasemi majör, transfüzyon, solunum fonksiyon testi, obstrüktif, restriktif