Kronik inmeli hastalarda kor stabilizasyon egzersizlerinin gövde ve pelvik kaslar üzerine fonksiyonel ve sonografik etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL BÜŞRA AYÇİÇEK TÜFEKÇİ
Danışman: Eda GÜRÇAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik inmeli hastalarda konvansiyonel tedavinin ve kor stabilizasyon egzersiz tedavisinin motor fonksiyon, fonksiyonel bağımsızlık, gövde kontrolü, denge, mobilite, yaşam kalitesi ve sonografik olarak değerlendirilen kor kaslarının kalınlığı üzerine etkilerini belirlemek ve her iki tedaviyi karşılaştırmak, ayrıca fonksiyonel ve sonografik sonuçları etkileyen faktörleri dokümante etmek hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilen 50 hasta randomizasyon şemasına göre, Kor Stabilizasyon Egzersiz Tedavi (KSET) grubu (n=25) ve Konvansiyonel Egzersiz Tedavi (KET) grubu (n=25) olarak ikiye ayrıldı. KET grubu 3 hafta boyunca haftada 5 gün, her seans 45 dakika olacak şekilde standart konvansiyonel egzersiz tedavisi alırken KSET grubuna 3 hafta boyunca haftada 5 gün, 30 dakika konvansiyonel egzersiz tedavisi; 15 dakika ise kor stabilizasyon egzersiz tedavisi uygulandı. Değerlenirmelerde alt ekstremite Motrisite İndeksi, alt ekstremite Brunnstrom evrelemesi, Gövde Kontrol Testi, Gövde Bozukluk Skalası, Berg Denge Ölçeği, Zamanlı Kalk ve Yürü Testi, 6 Dakika Yürüme Testi ve İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi ölçeği kullanıldı. Sonografik olarak hem paretik hem non-paretik taraf kor kaslarının (rektus abdominis, eksternal oblik, internal oblik, transversus abdominis, multifidus, gluteus medius) kalınlık ölçümleri yapıldı. Hastalar başlangıçta ve 3 haftalık tedavi sonrası değerlendirildi. Bulgular: Tedavi bitiminde hem konvansiyonel hem de kor stabilizasyon egzersiz tedavisinin kronik inmeli hastalarda motor fonksiyon, fonksiyonel bağımsızlık, gövde kontrolü, denge, mobilite ve yaşam kalitesi üzerine etkili olduğu saptandı (p˂0.05). Motor fonksiyon, denge, mobilite, fonksiyonel bağımsızlık ve yaşam kalitesindeki iyileşme açısından KSET grubundan elde edilen sonuçlar KET grubuna kıyasla daha iyi olmakla beraber; istatistiksel olarak anlamlı sınıra ulaşmadı. Tedavi sonrası KSET grubunda non-paretik taraf multifidus kas kalınlığı KET grubuna göre daha fazla artarken (p=0.033); diğer kas kalınlık değişimlerinde fark kaydedilmedi. Ayrıca eksternal oblik ve rektus abdominis kaslarının kalınlık değişiminin sol hemiplejik hastalarda daha fazla olduğu görüldü (sırasıyla, p=0.016 ve p=0.031). Sonuç: Kronik inmeli hastalarda konvansiyonel egzersiz tedavisi ve kor stabilizasyon egzersiz tedavisi motor, fonksiyonel durum, gövde kontrolü, denge, mobilite, yaşam kalitesi ve kas kalınlıkları bakımından benzer düzeyde katkı sağlamıştır. Olumlu etkiler egzersizlerin düzenli yapılmasıyla, gruplarda üstünlük elde edilmemesi tedavi sürelerin eşit tutulmasıyla ilişkilendirilmiştir. Klinisyenlerin etkili bir inme rehabilitasyon programı oluştururken konvansiyonel tedavilerin yanı sıra daha uzun intervallerle ve daha uzun süreli kor stabilizasyon egzersizlerini dahil etmeleri durumunda fonksiyonel ve sonografik bakımdan daha anlamlı sonuçlar elde edeceklerini düşünüyoruz. Ayrıca kor stabilizasyon egzersizlerinin etkinliğini göstermek için geniş örneklemlerle ve uzun takipli çalışmaların yapılmasını önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: Denge, egzersiz tedavisi, inme, rehabilitasyon, sonografi, yaşam kalitesi