Akut inmeli hastalarda intrakranyal arteriyel kalsifikasyon tipleri ile sd-ldl arasındaki ilişki

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BENGİ MERGEN

Danışman: Macit KOLDAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma akut inmeli hastalarda İntrakranyal Arteriyel Kalsifikasyon (İAK) tipleri ile Küçük Yoğun Düşük Yoğunluklu Lipoprotein (sdLDL) düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Haziran 2025-Kasım 2025 tarihleri arasında Sultangazi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, nöroloji kliniğine Akut İskemik İnme (Aİİ) ile başvuran, 18-80 yaş aralığında toplam 83 olgu çalışmaya alınmıştır. Tüm olguların kontrastsız beyin Bilgisayarlı Tomografisi (BT) incelenerek olgular intimal ve medial internal karotid arter kalsifikasyonu olarak gruplara ayrılmıştır. Kalsifikasyon saptanmayan olgular kontrol grubunu oluşturmuştur. Olguların ilk 24 saat içinde alınan kan örneklerinden Total Kolesterol (TK), Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein (HDL), Düşük Yoğunluklu Lipoprotein (LDL), Trigliserit (TG), kalsiyum ve Hemoglobin A1c (HbA1c) düzeyleri kayıt edilmiştir. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıbbi Biyokimya laboratuvarında Enzim Bağlı İmmünosorbent Testi (ELISA) yöntemi kullanılarak sdLDL düzeyleri ölçülmüştür. Bulgular: Tüm gruplarda sdLDL düzeylerinin birbirine yakın olduğu ve anlamlı fark göstermediği belirlenmiştir (p>0,05). TK, LDL, HDL, TG, HbA1c ve kalsiyum düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel fark saptanmamıştır. Media grubundaki hastaların yaş ortalaması diğer gruplardan belirgin olarak yüksek ve anlamlı bulunmuştur (p 0,05). Lojistik regresyon analizinde ise yaş, kalsifikasyon varlığı ile bağımsız ve anlamlı düzeyde ilişkili bulunurken (p<0,01), sdLDL, LDL, TG, HbA1c ve cinsiyet anlamlı belirleyiciler olarak ortaya çıkmamıştır. Sonuç: Aİİ hastalarında sdLDL düzeylerinin İAK varlığı veya tipleriyle anlamlı bir ilişkisi saptanmamıştır. Buna karşılık, yaş kalsifikasyon için bağımsız ve güçlü bir belirleyici olarak öne çıkmıştır. sdLDL'nin Aİİ ve İAK patofizyolojisindeki rolünü aydınlatmak için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Akut İnme, Biyobelirteç, ELISA, Kalsifikasyon, sdLDL