Proteinüri ile takip edilen hastalarda fabry hastalığı mutasyonu varlığı


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL ÖZTÜRK

Danışman: Mürvet YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Fabry Hastalığı, Alfa-galaktozidaz A (alfa-Gal A) eksikliğinin neden olduğu X'e bağlı kalıtılan lizozomal depo hastalığıdır. Böbrek tutulumu, etkilenen hastaların yaklaşık olarak %50'sinde 35 yaşına kadar ortaya çıkar ve artan yaşla birlikte insidansı artar. Proteinüri renal tutulumun ilk belirtisi olabilir. Sistemik olarak pek çok bulgu vermesine rağmen Fabry Hastalığı'nın teşhisi genellikle gecikmektedir. Çalışmamızda Nefroloji polikliniğinde 0.3 gr/gün üzerinde proteinürisi olan, böbrek biyopsisi yapılmamış, diyabetes mellitusu olmayan hastalarda Fabry Hastalığı mutasyonu varlığının belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden klinik etik kurul onayı alındı. 01.08.2017-05.03.2020 tarihleri arasında Nefroloji polikliniğinde iki kez bakılan 24 saatlik idrarda proteinüri miktarı 0.3 gr/gün'ün üzerinde olan, böbrek biyopsisi yapılmamış, 112 hasta çalışmaya dahil edildi. Diyabetes mellitus tanısı olan proteinürili hastalar çalışmaya alınmadı. Fabry Hastalığı tanısı için tüm hastalarda Dried Blood Spot (DBS) yöntemi kullanılarak alınan kan örneklerinde alfa Gal-A enzim aktivite düzeyi ölçüldü ve lyso Gl-3 birikimi ölçüldü. Enzim aktivite düzeyi düşük olan erkek hastalarda DNA kaynağı olarak DBS içeren filtre kağıdını kullanarak Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) amplifikasyon yöntemi ile mutasyon analizi yapıldı. Enzim aktivite düzeyine bakılmaksızın tüm kadın hastalarda PCR amplifikasyon yöntemi ile mutasyon analizi yapıldı. Bulgular: 112 hastanın 42'si erkek, 70'i kadın, yaş ortalaması 42.99±14,34 yıldı. Hastalarda ortalama kreatinin 1.11±0,91 mg/dl, ortalama proteinüri 1257.04±1594.29 mg/gün saptandı. Erkek hastalar ile kadın hastaların proteinüri düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Erkek hastaların ortalama enzim aktivite düzeyi 5.50±2.40 μmol/L/h olup, sadece 1 hastada enzim düzeyi normalden düşük (1.1 μmol / l / h) saptandı. Bu hastanın gen analizinde Fabry Hastalığı mutasyonu saptanmadı. Kadın hastaların ortalama enzim aktivite düzeyi 4.86±1.99 μmol/L/h olup erkeklere benzerdi. Sekiz kadın hastada enzim aktivite düzeyi normal olmasına rağmen lyso Gl-3 birikimi gözlendi. Bir kadın hastada viii enzim aktivite düzeyi düşük (1.1 μmol / l / h) olmasına rağmen lyso Gl-3 birikimi gözlenmedi. 70 kadın hastanın hiçbirinde Fabry Hastalığı mutasyonu saptanmadı. Sonuç: Proteinürisi olan hastalarda Fabry Hastalığı da akla gelmeli, hastalarda Fabry Hastalığı'nın sistemik bulguları sorgulanmalıdır. Fabry hastalarının saptanmasında proteinürisi olan daha çok sayıda hasta ile yapılan çok merkezli çalışmalar yararlı olabilir.