Spinal anestezi sonrası hipotansiyon riskinin öngörülmesinde vena cava inferior kollapsibilite indeksi ve şok indeksinin karşılaştırılması

NURCAN DEMİRCİ KUZLU

Spinal anestezi sonrası hipotansiyon riskinin öngörülmesinde vena cava inferior kollapsibilite indeksi ve şok indeksinin karşılaştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURCAN DEMİRCİ KUZLU

Danışman: Nurten BAKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, spinal anestezi altında transüretral girişim planlanan hastalarda hipotansiyon gelişme riskinin öngörülmesinde vena cava inferior kollapsibilite indeksi (VCI-CI), şok indeksi (SI) ve modifiye şok indeksinin (MSI) etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Prospektif gözlemsel klinik çalışmaya, Eylül 2025 – Nisan 2026 tarihleri arasında spinal anestezi altında elektif transüretral girişim uygulanan toplam 100 hasta dahil edildi. Hastalar hipotansiyon gelişen (Grup H, n=49) ve gelişmeyen (Grup O, n=51) olarak iki gruba ayrıldı. Tüm hastalarda preoperatif dönemde ultrasonografi ile vena cava inferior çap ölçümleri yapılarak VCI-CI hesaplandı. Aynı zamanda bazal SI ve MSI değerleri kaydedildi. Spinal anestezi sonrası hemodinamik parametreler belirli aralıklarla takip edildi. Sistolik arter basıncında %20 ve üzeri düşüş veya ortalama arter basıncının ≤65 mmHg olması hipotansiyon olarak kabul edildi. Veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. Bulgular:Hastaların yaş ortalaması 65,86±10,68 yıl olup hipotansiyon görülme oranı %49 idi. Demografik ve laboratuvar parametreleri gruplar arasında benzerdi (p>0,05). VCI-CI değeri hipotansiyon grubunda anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,013) ve hipotansiyon gelişimi ile pozitif korelasyon gösterdi. ROC analizinde VCI-CI'nin istatistiksel olarak anlamlı ancak zayıf tanısal değere sahip olduğu saptandı (AUC=0,653; p=0,007). Lojistik regresyon analizinde VCI-CI bağımsız hipotansiyon prediktörü olarak belirlendi (OR=1,031; p=0,033). SI ve MSI anlamlı prediktörler değildi. Sonuç: VCI-CI, transüretral cerrahi geçiren hastalarda spinal anestezi sonrası gelişen hipotansiyonu öngörmede yüksek özgüllüğe sahip, non-invaziv ve pratik bir parametredir. SI ve MSI gibi statik indekslere kıyasla daha güvenilir bir öngörü sunan VCI-CI, yüksek riskli hastaların preoperatif belirlenmesinde ve hedefe yönelik hemodinamik yönetimde klinik katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler:Hipotansiyon, modifiye şok indeksi, spinal anestezi, şok indeksi, vena kava inferior kollapsibilite indeksi.