Borderline kişilik özellikleri olan bireylerde depresif belirtilerin duygu tanıma ve zihin kuramı becerileri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR ÖZEL
Danışman: Ejder Akgün YILDIRIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, borderline kişilik özelliklerinin zihin kuramı ve duygu tanıma becerileri ile ilişkisini ve bu ilişkiye depresif belirtilerin etkilerini incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma örneklemini üniversite öğrencileri oluşturmuştur. Dahil edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan, sözlü ve yazılı olarak bilgilendirilmiş onamı alınan 204 gönüllü çalışmaya dahil edilmiştir. Sosyodemografik Veri Formu, Borderline Kişilik Ölçeği (BKE), Beck Depresyon Envanteri verildi (BDE), Gözlerden Zihin Okuma (GZOT), Gaf Testi (GT), İma Testi (İT), Duygu Tanıma Testi (DTT) uygulanmıştır. BULGULAR: Borderline kişilik özelliklerinin, düşük yoğunluktaki duyguları tanıma puanları ile anlamlı derecede pozitif ilişkili olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte borderline alt ölçeklerinden kendilik imgesi, boşluk hissi, duygulanımda kararsızlık puanları düşük yoğunluktaki duyguları tanıma puanları ile anlamlı derecede ilişkili bulunmuştur. Borderline alt ölçeklerinden dürtüsellik ve intihar/yaralama puanları ise düşük yoğunluktaki duyguları tanıma puanları ile anlamlı derecede negatif ilişkili saptanmıştır. Borderline özelliklerin toplam puanlarının GZOT, GT ve İT ile ilişkisi görülmemiştir. Borderline alt ölçeklerinden ise psikoz ve dürtüsellik puanlarının; GZOT'un nötr, pozitif ve negatif puanları ve GT ile negatif ilişkili olduğu görülmüştür. İntihar/yaralama puanlarının GZOT'un negatif ve nötr puanlarıyla kısmen pozitif, pozitif puanlarıyla ise negatif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Depresif belirtilerin borderline özellikler ile zihin kuramı ve duygu tanıma yetilerine moderatör etkisi saptanmamıştır. Depresif belirtiler düşük yoğunluktaki duyguları tanıma puanları ile, özellikle korku duygusunu tanıma puanları ile, anlamlı derecede ilişkili bulunmuştur. Düşük yoğunluktaki duygu tanıma puanları ile pozitif korelasyon gösteren kendilik imgesi, boşluk hissi ve duygulanımda kararsızlık alt ölçek puanlarının, depresif belirtilerle anlamlı seviyede ilişkili olduğu görülmüştür. SONUÇ: Borderline kişilik özellikleri ile sosyal biliş yetileri arasında güçlü bir ilişki saptanmıştır. Bulgularımız, bu yetileri bir kısım borderline özelliklerin pozitif bir kısım borderline özelliklerin ise negatif etkilediğini göstermiştir. Depresif belirtilerin moderatör etkisi saptanmamıştır. ANAHTAR KELİMELER: Borderline Kişilik Özellikleri, Depresyon, Sosyal Biliş, Zihin Kuramı