Jinekolojik onkoloji cerrahisinde kullanılan perioperatif analjezi tekniklerinin postoperatif ağrı ve cerrahi sonrası iyileşme parametrelerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA KUTAY YAZICI
Danışman: Menşure KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Perioperatif bakımda gelişmelere rağmen, büyük cerrahi operasyonlar sonrası halen ağrı, organ fonksiyon bozukluğu ve uzamış iyileşme gibi sekeller gelişmektedir. Ağrının giderilmesinin, morbiditede ve hospitalizasyon ihtiyacında azalma ile birlikte cerrahi sonuçları iyileştireceği ve etkili bir postoperatif bakım için optimum ağrı kesmenin önkoşul olduğu konusunda ortak bir görüş birliği vardır. Opioidler perioperatif analjezinin temel dayanaklarıdır, ancak iyi bilinen, dozla ilişkili yan etkilere sahiptirler. Ağrı yönetiminin iyileştirilmesi, opioid tüketimi ve opioid ile ilişkili yan etkilerin azaltılması amacıyla multimodal analjezinin bir parçası olarak çeşitli ilaçlar ve teknikler kullanılmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik Kurulu tarafından onay alındı (Protokol No:2018-04/21- Tarih: 04.04.2018). ASA I-III olan, 18 yaş üstü ve jinekolojik kanser (endometrium, over tümörü, wertheim ve debulking cerrahisi) nedeniyle elektif major cerrahi yapılan ve genel anestezi uygulanan toplam 75 hasta çalışmaya dâhil edildi. Analjezik yöntemlerden peroperatif intravenöz sistemik lidokain verilen (25 hasta), sistemik opioid analjezi kullanılan (25 hasta) ve torasik epidural analjezi (TEA) yöntemi tercih edilen (25 hasta) hastaları postoperatif takip edilmek üzere çalışmaya dahil ettik. Hastaların postoperatif bakım ünitesine (PABÜ) alındıktan sonra 15, 30, 60. dk., 2. saat, 6. saat, 12. saat ve 24. saatlerde kalp hızı, kan basıncı, Sp02, değerleri, Alderete derlenme skorları kaydedildi. Bu ölçüm zamanlarında ağrı şiddeti istirahat ve hareket sırasında ayrı ayrı vizüel ağrı skalası (VAS, 0= ağrı yok 10= en şiddetli ağrı) ile değerlendirildi. Hastaların ek analjezik ihtiyacı, total morfin ihtiyacı, hasta kontrollü analjezi (HKA) cihazından talep miktarı, bulantı-kusma insidansı, gaz-gaita çıkışı, komplikasyon gelişme oranları, ilk ambulasyon, ilk oral alım süreleri ve hastanede yatış süreleri kayıt edildi. Bulgular: Bu çalışmada sistemik lidokain infüzyonu, opioid analjezi ve epidural analjezi yapılan hastalarda postoperatif 24. saat istirahat VAS ile 12. ve 24 saat hareket VAS skorları epidural analjezi grubunda opioid grubuna göre anlamlı şekilde daha düşük iken (24. saat istirahat p=0,003 /12.saat hareket p=0,022 /24.saat hareket p:0,02), lidokain ile epidural grubu arasında benzer VAS skorları olduğu görüldü. VAS skorları açısından anlamlı fark olmamasına rağmen ek analjezik kullanımının sistemik lidokain verilen grupta daha düşük olduğu bulundu(p=0.033). Gaz gaita çıkarma süresi (p=0,001) lidokain kullanılan hastalarda opioid analjezi ve epidural analjezi grubunun her ikisinin de sonuçlarıyla kıyaslandığında anlamlı olarak düşüktü. Bulantı-kusma insidansı (p=0,001) lidokain uygulanan hastalarda, opiod grubuna kıyasla daha az bulunurken, epidural grubuyla benzerdi. Hastaların ilk ambulasyon, ilk oral alım ve hastane yatış süreleri arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Sonuç: Majör kanser cerrahisi uygulanan hastalarda, iv lidokain infüzyonunun postoperatif analjezi için altın standart olarak kabul edilen epidural analjezi kadar etkin olduğunu ve gaz-gaita çıkış süresi açısından hem iv morfin hem de epidural analjezi grubundan üstün olduğu bulunmuştur. Lidokain infüzyonunun, epidural analjezinin kontrendike olduğu, hastanın reddettiği veya katater takılmasında başarısız olunduğu hastalarda epidural analjeziye iyi bir alternatif olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelime: Ağrı, Postoperatif, Peroperatif, Lokal Anestetik, Sistemik Lidokain, Onkolojik Cerrahi, Derlenme Parametreleri