Yenidoğanın toplum kaynaklı idrar yolu enfeksiyonlarında genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz pozitifliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM KAYMAK
Danışman: Tülin GÖKMEN YILDIRIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İdrar yolu enfeksiyonları (İYE) çocuklarda sıklığı yaş ile cinsiyetten etkilenen ve en sık görülen enfeksiyöz bir hastalıktır. Genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar (GSBL), geniş spektrumlu sefalosporinler ve monobaktamlar dahil beta-laktam antibiyotiklere dirençli enzimler olup, günümüzde GSBL pozitif toplum kaynaklı İYE sıklığı artış göstermektedir. Yenidoğanlarda da sıklığı artış göstermekte olup, antimikrobiyal dirençteki artış hem ulusal hem uluslararası acil önlemler gerektiren küresel sağlık tehditlerinden biridir. Yenidoğan olgularda GSBL enfeksiyonuna bağlı sepsis ve bununla ilişkili morbidite ve mortalite bildirilmektedir. Çalışmamızda, yenidoğan yoğun bakım ünitesine toplum kaynaklı İYE tanısıyla yatırılan hastalardaki GSBL pozitif ve negatif gruplar arasında risk faktörleri, klinik ve laboratuvar özeliklerinin belirlenip karşılaştırılması ve mevcut en iyi tedavinin tanımlanarak tekrarlayıcı renal hasardan korunma amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Yenidoğan döneminde toplum kaynaklı İYE tanısı ile hastanemizde yatırılarak tedavi alan hastalarımızın, demografik verilerine ek olarak prenatal-postnatal öyküleri, semptom, tanı öncesi-sonrası laboratuvar ve görüntüleme tetkik sonuçları ile tedavi verileri retrospektif değerlendirilerek, GSBL enfeksiyonları ile ilişkisi araştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza Ocak 2016 ve Aralık 2019 tarihleri arasındaki 143 olgu dahil edilmiş olup, GSBL pozitifliği 61 vakada (%42,6) saptanmıştır. Doğum şekli değerlendirildiğinde GSBL pozitiflerde sezaryen oranlarının fazla olduğu gösterilmiştir (p=0,003). Semptomların nonspesifik olmasına karşın, tanıda idrarda nitrit pozitifliğinin GSBL için anlamlı olduğu görülmüştür (p=0,030). Riskli hastaların tanınması amacıyla değerlendirildiğinde, yüksek dereceli hidronefrozun (p=0,014) GSBL pozitif enfeksiyon ve profilaksi başlanma sıklığını (p=0,034) arttırmasının yanısıra, GSBL pozitifliğinde renal parankim etkilenmesinin daha fazla olduğu saptanmıştır. GSBL pozitif olan grupta, Klebsiella spp. üremesinin (p<0,001) daha fazla olduğu ve GSBL pozitiflerde amikasin-meropenem tedavisinin daha fazla uygulandığı görülmüştür (p<0,001). İleri tetkik gerektiren hastalardaki MSUG verileri incelendiğinde, GSBL pozitiflerde vezikoüreteral reflü lehine bulguların fazla saptandığı sonucu elde edilmiştir (p=0,008). Sonuç: Yenidoğanlarda GSBL enfeksiyonunun daha şiddetli seyrederek fatal sonuçlar doğurabilmesi sebebiyle; GSBL gelişimine zemin hazırlayan konjenital üriner sistem anomalilerinin uygun ve hızlı biçimde saptanarak gerekli tedavinin sağlanması hayati önem taşımaktadır. Ayrıca uzun dönemde GSBL pozitifliğinin artan seyrini değiştirebilmek amacıyla, yeni tedavi seçenekleri araştırmalarının yanında enfeksiyonu önlemeye yönelik yaklaşımlar da önemli konuma gelmiştir. Anahtar Kelimeler: Genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar, yenidoğan, idrar yolu enfeksiyonu