Sıçan rotator manşet tamir modelinde naproksen, selekoksib ve asetaminofenin tendon ve tendon kemik iyileşmesine olan etkisinin araştırılması ve karşılaştırılması: Deneysel çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBUBEKİR BEKTAŞ
Danışman: Tuhan KURTULMUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Rotator manşet yırtığı genç sporcularda ve ileri yaş grubunda daha sık görülür. Görülme sıklığı yaşla artmakta ve günlük aktiviteleri etkilemektedir. Hemen daima cerrahi olarak tedavi edilen bu hastalıkta başarısızlık ve tekrarlama oranları oldukça yüksektir. Rotator manşet osteotendinöz bileşkesinde meydana gelen tendon yaralanmaları, klinik pratikte yaygın olarak görülür ve akut zorlanmadan yırtılmaya kadar değişir. Bu durumların tedavisinde nonsteroidal anti-inflamatuar ilaçlar (NSAİİ) sıklıkla reçete edilir, ancak bu ajanların kemik-tendon bileşkesindeki iyileşme yanıtı üzerindeki etkileri açık değildir. Bu çalışmada sıçan rotator manşet tamir modelinde antiinflamatuar etkisi olmayan asetaminofen, selektif siklooksijenaz-2 (COX-2) inhibisyonu yapan selekoksib ve nonselektif inhibisyon yapan naproksenin tendon ve tendon-kemik bileşkesi iyileşmesine olan etkisini araştırmayı ve karşılaştırmayı amaçladık. Metod: Çalışma ortalama ağırlıkları 300 gr olan Wistar Albino cinsi 56 adet sıçan ile 4 eşit grup olarak planlandı. 1. Gruba 14 gün süre ile asetaminofen, 2. Gruba 14 gün süre ile selekoksib, 3. Gruba 14 gün süre ile naproksen gastrik gavaj yolu ile %1'lik metilselüloz süspansiyonu oluşturularak toksik olmayan daha önce belirlenen dozlarda verildi. Dördüncü grup olan kontrol grubuna ise sadece %1'lik metilselüloz verildi. Deney başlangıcından 28 gün sonra hayvanlar sakrifiye edildi. Deneyde kullanılacak örnekler her gruptan 6 adet histopatoloji, 8 adet biyomekanik gruba verilmek üzere randomize olarak belirlendi. Bulgular: 4. Haftada sakrifikasyon sonrası yapılan biyomekanik çekme testinde maksimum kuvvet, deplasman ve sertlik(stiffness) değerleri kaydedildi. Maksimum kuvvet ve sertlik değerleri asetaminofen ve kontrol grubunda selekoksib ve naproksen grubundan -istatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber- yüksek saptandı (p=0,28, p=0,40). Deplasman miktarlarında anlamlı düzeyde fark görülmedi (p=0,55). Histopatolojik değerlendirme semikantitatif ancak güvenilirliği kanıtlanmış bir yöntem olan modifiye Bonar skorlama sistemine göre yapıldı. Asetaminofen ve kontrol grubunda hücre morfolojileri ve kollajen yapısı selekoksib ve naproksen grubuna göre normal tendon iyileşme dokusuna benzer saptandı. Selekoksib ve naproksen grubunda normal tendon iyileşme dokusunda görülmesi beklenmeyen hipervasküler alanlar ve asellüler alanlar daha fazla saptandı. Naproksen grubunda normal tendon iyileşme dokusunda beklenmeyen zemin maddesi boyanabilirliği diğer tüm gruplardan daha fazla saptandı. Gruplar arasında oluşan tüm bu farklar anlamlı bulundu (p=0,01). Biyomekanik ve histopatolojik değerlendirmeler arasındaki ilişki incelendiğinde selekoksib alan grupta doku sertlik derecesi arttıkça direnç gösterebildiği maksimum kuvvet değerlerinin arttığı, hücre morfolojik olarak anormalleştikçe direnç gösterebildiği maksimum kuvvet ve tendon sertlik derecesinin azaldığı saptandı (r=0,92, p=0,01). Sonuç: COX-2 selektif (selekoksib) ve nonselektif (naproksen) NSAİİ'lerin kemik tendon ara yüzü iyileşmesini olumsuz etkileyebileceğine dair veriler elde edildi. Antiinflamatuar etkisi olmayan, analjezik etkili asetaminofenin ise kemik-tendon ara yüzü iyileşmesi üzerine olumsuz bir etkisi olmadığı, rotator manşet tamiri sonrası iyileşme döneminde kullanımının daha güvenilir olabileceği sonucuna varıldı.