Adolesanlarda izole boy kısalığının psikososyal yansımaları: Oyun bağımlılığı, akran zorbalığı ve psikolojik iyi oluş
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERKAY KAYMAZ
Danışman: Gülberat TOTUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Çalışmamızın amacı izole boy kısalığı tanısı almış ergenlerin dijital oyun bağımlılığı düzeyleri, akran zorbalığına maruz kalma deneyimleri ve psikolojik iyi oluş durumlarını araştırmaktır. Ayrıca elde edilen bulgular sağlıklı yaşıtları ile karşılaştırılarak, boy kısalığının çok boyutlu etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Materyel ve Metot: Bu tamamlayıcı ve kesitsel çalışmaya 128 ergen dahil edilmiştir. Yaşları 12-18 yaş arasında değişen, 64 izole boy kısalığı olan olgu ve 64 sağlıklı kontrol grubundan oluşmaktadır. Tüm ergenlere Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği-7'yi, Zorbalık Deneyimleri Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş ve Stres Ölçeği uygulandı. Grup arasındaki farklılıkları değerlendirmede bağımsız örneklem t testi kullanıldı. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analiziyle değerlendirildi. Kısa boylu ve kontrol grupları arasındaki korelasyon katsayıları Fisher's testi ile karşılaştırıldı. Bulgular: İzole boy kısalığı olan ergenlerin dijital oyun bağımlılığı puanları sağlıklı akranlarına göre anlamlı derecede yüksekti (17,25 ± 6,50). Ayrıca psikolojik iyi oluş puanları ise anlamlı derecede düşüktü (39,43 ± 6,39). Boy kısalığı olan grupta akran zorbalığına maruz kalma düzeyleri belirgin şekilde yüksekken (3,21 ± 2,84) zorbalık yapma puanları açısından iki grup arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Korelasyon analizlerinde, boy kısalığı olan grupta dijital oyun bağımlılığı ile zorbalığa maruz kalma arasında güçlü pozitif, zorbalık yapma açısından orta düzeyde korelasyon saptandı. Ayrıca zorbalığa maruz kalma ile psikolojik iyi oluş arasında ise orta düzeyde negatif ilişki, dikkat çekici olarak zorbalık yapma ile arasında orta düzeyde pozitif korelasyon bulundu. Fisher's testinde ise bu ilişkilerin yönü ve gücü açısından gruplar arasında anlamlı farklılık gözlenmedi. Sonuç: İzole boy kısalığı, yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikososyal açıdan da ergenlik döneminde dikkate alınması gereken bir durumdur. Dijital oyun bağımlılığı, akran zorbalığı ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiler, bu gruptaki ergenlerin ruhsal ve sosyal kırılganlıklarını ortaya koymaktadır. Bu nedenle izole boy kısalığı olan ergenlerin yalnızca medikal değil, psikososyal yönleriyle de bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerekmektedir. Erken dönemde planlanacak destekleyici müdahaleler uzun vadede psikolojik iyi oluş ve sosyal uyum açısından koruyucu rol oynayabilir. Anahtar Kelimeler: Boy kısalığı, ergenlik, dijital oyun bağımlılığı, akran zorbalığı, psikolojik iyi oluş