Over kitlelerinde ultrasonografi, tümör belirteçleri ve frozen section bulgularının nihai histopatoloji ile karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEYDA AKDİ GÖK
Danışman: Arzu Bilge TEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Over kaynaklı kitlelerde benign ve malign ayrımının doğru şekilde yapılması, uygun cerrahi yaklaşımın belirlenmesi ve hasta prognozunun iyileştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Günümüzde adneksiyal kitlelerin değerlendirilmesinde preoperatif ultrasonografi, serum tümör belirteçleri ve intraoperatif frozen section incelemesi yaygın olarak kullanılmaktadır. Bununla birlikte bu yöntemlerin tanısal performansları ve nihai histopatolojik tanı ile uyumları farklılık gösterebilmektedir. Bu çalışmada, over kitlesi nedeniyle opere edilen hastalarda preoperatif ultrasonografi bulguları, serum tümör belirteçleri ve frozen section sonuçlarının nihai histopatolojik tanı ile karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya Ocak 2021–Temmuz 2025 tarihleri arasında Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde over kitlesi nedeniyle opere edilen ve intraoperatif frozen section incelemesi yapılan toplam 250 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, klinik bulguları, laboratuvar parametreleri, ultrasonografik özellikleri, frozen section sonuçları ve nihai histopatolojik tanıları hastane kayıt sistemi üzerinden değerlendirildi. Tanısal yöntemlerin performansları ve frozen section ile nihai histopatoloji arasındaki uyum istatistiksel olarak analiz edildi. Bulgular :Çalışmaya dahil edilen 250 hastanın yaş ortalaması 47,32±14,14 yıl olarak saptandı. Frozen section sonuçlarına göre olguların 210'u (%84,0) benign, 17'si (%6,8) malign ve 23'ü (%9,2) borderline olarak değerlendirildi. Nihai histopatolojik incelemede ise 207 (%82,8) olgu benign, 23 (%9,2) olgu malign ve 20 (%8,0) olgu borderline olarak raporlandı. Malign grupta hastanede kalış süresinin anlamlı derecede daha uzun olduğu belirlendi (p<0,001). Tümör belirteçleri incelendiğinde CA-125 ve CA15-3 düzeylerinin malign olgularda anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı (her ikisi için p<0,001). Buna karşın CA19-9, CEA ve AFP düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı farklılık izlenmedi. Ultrasonografik değerlendirmede asit varlığı, kistik-solid yapı, heterojen ekojenite ve düzensiz sınır özelliklerinin malignite ile anlamlı ilişkili olduğu görüldü. Frozen section ile nihai histopatolojik sonuçlar arasında yüksek düzeyde uyum saptandı. En yüksek uyumsuzluk oranı borderline tümörlerde izlendi. ROC analizinde CA-125, CA19-9, CEA, AFP, CA15-3 ve maksimum kitle boyutunun tek başına maligniteyi öngörmede istatistiksel olarak anlamlı ayırt edici performans göstermediği belirlendi. Sonuç :Frozen section incelemesi over kitlelerinin intraoperatif değerlendirilmesinde yüksek doğruluk ve güvenilirlik göstermektedir. Bununla birlikte borderline tümörlerde frozen section ile nihai histopatoloji arasındaki uyumun daha düşük olduğu görülmektedir. CA-125 ve CA15-3 düzeyleri ile belirli ultrasonografik özellikler malignite açısından yol gösterici olmakla birlikte, tek başlarına yeterli tanısal performans göstermemektedir. Over kitlelerinin değerlendirilmesinde ultrasonografik bulguların, tümör belirteçlerinin ve frozen section incelemesinin birlikte kullanılması tanısal doğruluğu artırmakta ve cerrahi karar sürecine önemli katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler : Over kitlesi, adneksiyal kitle, ultrasonografi, frozen section, CA-125, tümör belirteçleri, histopatoloji.