Sağlık çalışanlarının, sağlık çalışanlarına yönelik bağışıklama hizmetleri hakkındaki bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENGİN DEMİR
Danışman: Ali ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sağlık çalışanlarının, sağlık çalışanlarına yönelik bağışıklama hizmetleri hakkındaki bilgi düzeylerini saptamak, tutum ve davranışlarını değerlendirmek ve farkındalık sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Haziran 2020-Ağustos 2020 tarihleri arasında yürütülmüş olup kesitsel tanımlayıcı türde bir çalışmadır. Ümraniye İlçe Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı 40 aile sağlığı merkezinde çalışan toplam 475 sağlık çalışanı araştırmanın evrenini oluşturdu. Güven aralığı %95, hata payı %5 alınarak Epi-info programında örneklem büyüklüğü 213 olarak hesaplandı. Veri toplamak için, literatür taranarak araştırmacılar tarafından oluşturulan, temel olarak 4 bölüm ve 53 sorudan meydana gelen bir anket formu kullanıldı. Bilgi ve tutum puanları 100'lük sisteme çevirildi (0 en düşük, 100 en iyi bilgi-tutum düzeyi). Verileri analiz etmek için NCSS (Number Cruncher Statistical System) (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, oran, minimum, maksimum), Student t Test, Mann Whitney U testi, One-way Anova Test, Bonferroni test kullanıldı ve çoklu analizler yapıldı. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk testi, değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesinde Pearson Korelasyon Analizi ve Spearman's Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması için ise Cronbach alfa katsayısı kullanımıştır. Anlamlılık en az p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza %73,1'i (n=160) kadın, %26,9'u (n=59) erkek olmak üzere toplam 219 sağlık çalışanı katılıldı. Çalışmaya katılanların %49,3'ü (n=108) doktor, %30,2'si (n=66) aile sağlığı çalışanı, %20,5'i (n=45) ise gruplandırma dahilinde ücretli çalışan personeldi. Çalışmamızda katılımcıların %40,2'sinin (n=88) her yıl mevsimsel influenza aşısı olduğu, %87,2'sinin (n=191) HBV aşısı, %39,3'ünün (n=86) KKK aşısı, %90,9'unun (n=199) tetanoz aşısı ve %11,4'nün (n=25) suçiçeği aşısı yaptırdıkları görüldü. Katılımcıların büyük bir bölümünde sağlık çalışanlarının bağışıklanması konusunda bilgi düzeyi puanlarının yüksek olduğu görüldü. Ayrıca katılımcıların bilgi düzeyi puanları arttıkça mevsimsel influenza aşısı, hepatit B aşısı, KKK aşısı ve Td aşıları yaptırma oranlarının arttığı görüldü. Katılımcıların tutum puanları arttıkça mevsimsel influenza aşısı, hepatit B aşısı, KKK aşısı ve Td aşıları yaptırma oranlarının arttığı görüldü. Çalışmamızda katılımcıların aşı bilgi düzeyi puanı ile aşı tutum puanı arasında pozitif yönlü (aşı bilgi düzeyi puanı arttıkça, aşı tutum puanı da artan) istatistiksel olarak anlamlı zayıf ilişki saptandı (r=0,385; p=0,001; p<0,01). Sonuç: Sağlık çalışanlarının bağışıklama ve aşılar ile ilgili bilgi düzeyleri yüksek olmasına rağmen, rehberlerce önerilen aşıların bazılarını yaptırmaya daha eğilimli oldukları görülmüştür. Sağlık çalışanlarının aşı bilgi düzeyi puanlarıyla aşılanma davranışı arasındaki pozitif yönlü ilişki göz önüne alındığında sağlık çalışanlarına düzenlenen hizmet içi eğitim programlarının süreklilik arz etmesi gerekliliği açıktır. Aile sağlığı merkezlerinde görev yapan bütün sağlık çalışanları sözleşmeli statüsünde çalışmakta olup sözleşme döneminde sağlık çalışanlarının bağışıklanmaları konusunda sorgulama yapılması ve eksik aşıların tamamlanması konusunda sağlık çalışanlarına bilgilendirme yapılması sağlık çalışanların bağışıklanma oranlarını arttıracaktır. Bu amaçla il ve ilçe sağlık müdürlükleri bünyesinde bulunan çalışan sağlığı birimlerinin izlemleri yol gösterici olacaktır.