Serebral palsili çocukların annelerinde görülen ortopedik sorunlar: Risk faktörleri ve klinik yaklaşımlar

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP AYÇA AYDIN DEMİR

Danışman: Okcan BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, serebral palsili (SP) çocukların annelerinde kas-iskelet sistemi sorunlarının görülme sıklığını belirlemek ve bu sorunlarla ilişkili demografik, fiziksel ve psikososyal faktörleri incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu çalışmaya, SP tanılı 200 çocuğun annesi dâhil edilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri, bakım süresi ve fiziksel aktivite düzeyleri sorgulanmıştır. Kas-iskelet sistemi semptomları Nordic Kas-İskelet Sistemi Anketi (NMQ) ile, ağrı düzeyi Görsel Analog Skala (VAS) ile ve depresyon durumu Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Mann–Whitney U testi ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 35.3 ± 7.0 yıl olup, annelerin %73.5'inde en az bir bölgede ortopedik ağrı (VAS > 0) tespit edilmiştir. Ağrı en sık bel (%42.5), boyun (%37.0) ve sırt (%32.5) bölgelerinde görülmüştür. Ortopedik sorunu olan annelerin, sorun bildirimi olmayanlara kıyasla daha ileri yaşta oldukları (p = 0.0039) ve daha yüksek depresyon skorlarına sahip oldukları belirlenmiştir (p = 0.0061). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde yaş, ortopedik sorun gelişimi için anlamlı ve bağımsız bir risk faktörü olarak saptanmıştır (OR = 1.06; %95 GA: 1.01–1.12; p = 0.022). Sonuç: SP'li çocukların annelerinde ortopedik ağrı prevalansı yüksektir ve ağrılar özellikle bel, boyun ve sırt bölgelerinde yoğunlaşmaktadır. Yaş ve depresyon düzeyi, ortopedik sorun gelişimiyle yakından ilişkilidir. Bu bulgular, SP'li çocukların bakım sürecinde fiziksel ve psikolojik yükün birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ve annelerin kas-iskelet sistemi sağlığının korunmasına yönelik bütüncül yaklaşımların önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Serebral palsi, bakım veren anneler, kas-iskelet sistemi ağrısı, ortopedik sorunlar, depresyon, risk faktörleri, yaşam kalitesi