Ektopik gebelikte medikal tedavinin başarısız olup cerrahi tedavi gerektiren faktörlerin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL KARAASLAN YARŞI
Danışman: Esengül TÜRKYILMAZ ŞENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Ektopik gebelikte metotreksat tedavisinin başarısızlığını predikte eden faktörlerin saptanması. Bu çalışmada amacımız metotreksat uygulanan hastalarda tedavi başarısını öngören ve tedaviyi yönlendiren faktörleri saptamaktır. MATERYAL-METOD: Çalışmada yer alan sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu grafiksel olarak ve Shapiro-Wilks testi ile değerlendirildi. Sürekli değişkenlerin hiçbirinin normal dağılıma uymadıkları belirlendi. Cerrahiye giden -Kontrol gruplamasına göre yaş, BMI, gravide, parite, Endometrial Kalınlık, kitle boyutu, Nötrofil/Lenfosit değerlerinin karşılaştırılmasında Mann- Whitney U testi kullanıldı. Beta HCG değerlerinin ölçüm zamanlarında (1. Gün, 4.Gün, 7.Gün) karşılaştırılmasında Bağımlı örneklem Friedman's testi kullanıldı. İkili karşılaştırmalarda bonferroni düzeltmesi yapılarak analiz sonuçları verilmiştir. Cerrahiye gitme durumu ile ilişkili potansiyel risk faktörleri çok değişkenli lojistik regresyon analizleri ile incelendi. Sonuçlar Odds oranı (Exp(B)) ve % 95 güven aralığı olarak verildi. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir BULGULAR: Cerrahiye giden grubundaki bireylerin %87.5'inde (n=49) FKA yok, %12.5'inde (n=7) FKA var iken, mtx ile tedavi olan ve cerrahiye gitmeyen (kontrol) grubundaki bireylerin tamamında FKA yoktur. Hasta grubundaki bireylerin endometrial kalınlık ortalaması 10.21±4.82 mm, kontrol grubunda yer alan bireylerin endometrial kalınlık ortalaması 7.71±4.25 mm olduğu belirlendi (p=0.002). Tek doz MTX uygulanan ve başarısız olup cerrahiye giden grupla kontrol grubu arasında 1. Gün, 4. Gün ve 7. gün Beta HCG değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. p<0.001. Tek doz MTX uygulanan ve cerrahiye giden gruptaki bireylerin 4. güne göre 7. gün Beta HCG değerlerinde ortalama %51.14±247.35 artış olurken, kontrol grubundaki bireylerde %-30.79±24.03 azalma olmuştur. Hasta ve Kontrol grupları arasında 4. güne göre 7. gün Beta HCG düşme değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. İki doz MTX uygulanan ve ardından cerrahiye giden (Hasta) grubundaki bireylerin 1. Gün Beta HCG ortalaması (6994.62±4601.72), 4. Gün Beta HCG ortalaması 6256.71±3456.05, iki doz mtx uygulanan ve tedavi olan (kontrol) grubundaki bireylerin 1. Gün Beta HCG ortalaması 2647.50±2667.72 ve 4. Gün Beta HCG ortalaması 2159.17±2337.63 anlamlı olarak birbirinden farklıdır. Endometrial Kalınlığın cerrahiye gitme riskini 1.118 kat arttırdığı tespit edilmiştir SONUÇ: Biz bu çalışmamızda metotreksat tedavisi için doğru hasta seçimini kolaylaştırmak adına bazı laboratuar ve görüntüleme yöntemlerini inceledik. Böylece tedavi başarısı öngörülüp gereksiz metotreksat uygulamalarını ve hospitalizasyon süresini azaltmayı amaçladık. Sonuç olarak bu çalışmamızda gördük ki metotreksat tedavisinin uygulandığı sırada Beta HCG değeri,endometriyal kalınlık, FKA varlığı metotreksat başarısını etkilemektedir. Çalımamızda FKA varlığı ve endometriyal kalınlık ortalamasının 10.21±4.82 mm olması metotreksat başarısını anlamlı ölçüde azalttığı saptanmıştır. MTX tedavisi yapacağımız hastaları seçerken tek doz uygulama için 4858 Mıu/ML üzerinde BHCG değerleri ve enedometril kalınlığın 10.2 ve üzerinde olması başarısızlık için risk faktörleridir. Anahtar kelimeler: ektopik gebelik, metotreksat, β-hCG, salpenjektomi