Menopozal yaş grubundaki kadınlarda menopozun vazomotor ve ürojinekolojik semptomları ile kişilik tipleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUGIYYA ISMAYILOVA
Danışman: Rahime BEDİR FINDIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, postmenopozal kadınlarda menopozal semptom şiddeti ile kişilik tipleri arasındaki olası ilişkiyi incelemeyi; menopoz semptomlarının (somatik, psikolojik, ürogenital ve vazomotor) kişilik temelli farklılık gösterip göstermediğini belirlemeyi ve menopoz yönetiminde psikososyal etkenlerin rolüne ilişkin literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde yürütülmüş olup, etik kurul onayı sonrasında 13.08.2025 tarihini takiben 4 aylık süreçte polikliniğe başvuran postmenopozal kadınlar arasından 153 gönüllü katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma kesitsel ve analitik anket tasarımındadır. Katılımcılara bilgilendirilmiş onam sonrası sosyodemografik veri formu, Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği (MRS), Menopoza Özgü Sıcak Basması Ölçeği (HFRS) ve MBTI Kişilik Tipleri Envanteri yüz yüze uygulanmıştır. İstatistiksel analizlerde Kruskal–Wallis, Mann–Whitney U ve Ki-kare testleri ile Spearman korelasyon katsayısı kullanılmış; p 0,05). Buna karşılık, kişilik tipleri ile BMI (p=0,001), abort/D&C sayısı (p=0,003) ve ailede menopoz yaşı (p=0,009) arasında anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Korelasyon analizlerinde somatik şikayetler ile psikolojik yakınmalar ve vazomotor semptomlar arasında pozitif yönde güçlü ilişki; ürogenital şikayetler ile vazomotor semptomlar arasında ise zayıf düzeyde pozitif ilişki tespit edilmiştir (p<0,001). Sonuç: Çalışma bulguları, menopozal semptomların şiddetinin kişilik tiplerine bağlı değişmediğini göstermiş; MBTI'nin menopoz semptom yükünü açıklamada bağımsız bir belirleyici olmadığını ortaya koymuştur. Buna karşın kişilik tiplerinin BMI, obstetrik öykü ve ailede menopoz yaşı gibi bazı klinik parametrelerle ilişkili olabilmesi, kişilik yapısının dolaylı biçimde menopoz deneyimini etkileyebileceğine işaret etmektedir. Kesitsel tasarım, sınırlı örneklem büyüklüğü ve MBTI tip dağılımının homojenliği, kişilik–semptom ilişkisini istatistiksel olarak görünür kılmamış olabilir. Daha geniş örneklemli ve boylamsal çalışmaların menopoz yönetiminde psikososyal etkenlere ilişkin daha güçlü kanıt sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Menopoz, menopoz semptomları, MBTI, kişilik tipi, MSDÖ, MÖSBÖ