Geç preterm gebeliklerde doğum şeklinin belirlenmesinde intrapartum sonografinin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE ÇAĞMAN
Danışman: Burcu DİNÇGEZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İntrapartum sonografi, doğumun ilerlemesinin değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan bir yöntem haline gelmiştir. Baş perine mesafesi (HPD) ve ilerleme açısı (AOP) başlıca değerlendirilen parametrelerdir. Liteartürde term gebeliklerde intrapartum sonografinin doğum şeklini öngörücü rolünü değerlendiren çok sayıda çalışma mevcuttur. Ancak preterm gebelikte sonopartografinin rolünü değerlendiren çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamız, geç preterm olgularda intrapartum transperineal ultrasonografinin doğum şeklinin öngörüsündeki rolünü belirlemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve yöntem: Çalışmamız, 28.11.2024– 01.04.2025 tarihleri arasında TC Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde geç preterm eylem ön tanısı ile doğumhane birimine yatışı yapılan tekil, daha önce uterin cerrahisi olmayan 66 gebenin değerlendirilmeye alındığı prospektif gözlemsel çalışmadır. Aktif fazda hastaların vajinal muayene ile servikal dilatasyon ve baş seviyesi bulguları kaydedildi. Sonrasında intrapartum transperineal ultrasonografi ile ilerleme açısı (AOP) ve baş-perine mesafesi (HPD) ölçümü yapıldı. Hastalar vajinal doğum yapanlar ve ilerlemeyen eylem nedeniyle sezaryen doğum yapanlar olarak ayrıldı. Maternal özellikler, yenidoğan bulguları ve sonografik özellikler gruplar arasında karşılaştırıldı. Preterm doğum grubunda vajinal doğumu öngörmede AOP ile HPD'nin rolünü değerlendirmek için ROC analizi uygulandı. Bulgular: Doğum şekline göre gruplara ayrıldığında 51 gebenin (%77,3) vajinal doğum ve 15 gebenin (%22,7) sezaryenle doğum yaptığı saptandı. Medyan AOP değerinin vajinal doğum grubunda 125 (105-147) ve sezaryenle doğum grubunda 105 (104-127) derece olup, vajinal doğum grubunda istatistiksel anlamlı olarak daha büyük olduğu saptandı (p<0,001). Ortalama HPD değerinin ise vajinal doğum grubunda 40,24 ± 8,79 ve sezaryenle doğum grubunda 51,53 ± 4,55 mm olduğu bulundu. Vajinal doğum grubunda HPD'nin istatistiksel anlamlı olarak daha kısa olduğu saptandı (p<0,001). AOP açısının 111'in üzerinde olmasının %94,12 sensitivite, %93,33 spesifite ile (p<0,001, AUC=0,944), HPD mesafesinin 48 mm ve altında olmasının %88,24 sensitivite, %80 spesifite ile preterm doğum olgularında vajinal doğumu istatistiksel anlamlı olarak öngördüğü saptandı (p<0,001, AUC=0,873). AOP ve HPD'nin vajinal doğumu öngörme açısından aralarında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0,09). Preterm doğum yapan olgular paritesine göre sınıflandırıldığında primipar preterm olgularla (n=28) yapılan subgrup analizinde, vajinal doğum grubunda (n=17) ortalama HPD'nin 36,59±7,52 mm, sezaryenle doğum grubunda (n=12) 50,92±4,52 mm olduğu saptandı. İki grup arasında HPD değerleri bakımından istatistiksel anlamlı fark saptandı (p<0,001). AOP açısından değerlendirildiğinde, medyan AOP değerinin vajinal doğum grubunda 128 (113-145) derece, sezaryenle doğum grubunda 105 (104-127) derece olup, iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark saptandı (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda, AOP ve HPD ölçümlerinin sezaryen ile doğumu öngörülmesinde potansiyel belirteçler olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak bu bulgunun daha güçlü biçimde desteklenebilmesi için daha geniş örneklemli, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelime: Transperineal ultrasonografi, baş-perine mesafesi, ilerleme açısı, doğum şekli