İlaç tedavisine iyi yanıtlı meziyal temporal lob epilepsili hastalarda bilgisayar destekli kognitif rehabilitasyonun bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KUAYBE NUR İNCE YASİNOĞLU
Danışman: Aysu ŞEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmada; ilaç tedavisine iyi yanıtlı meziyal temporal lob epilepsili hastalarda; bellek, dikkat ve yürütücü fonksiyonlara yönelik egzersizler içeren bilgisayar destekli bir kognitif rehabilitasyon programının bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. YÖNTEM: Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi epilepsi polikliniklerinde takip edilmekte olan ilaç tedavisine iyi yanıtlı meziyal temporal lob epilepsili hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma prospektif, randomize-kontrollü olarak planlanmıştır. Çalışma grubuna bellek, dikkat ve yürütücü fonksiyonlara yönelik egzersizler içeren bilgisayar destekli bir kognitif rehabilitasyon programı haftada 3 kez on hafta süresince uygulanmıştır. Karşılaştırma grubuna herhangi bir rehabilitasyon programı uygulanmamıştır. Çalışma ve karşılaştırma grubundaki olgular başlangıçta ve on hafta sonunda SF-36 yaşam kalitesi anketi, Beck depresyon envanteri ve dikkat, bellek, visyospasyal algı, frontal lob işlevleri ve dil işlevlerini değerlendiren nöropsikolojik testler kullanılarak değerlendirilmiştir. BULGULAR: Çalışma ve karşılaştırma grubu arasında yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, kullandıkları ilaçlar, klinik özellikler, nöbet başlangıç yaşı ve hastalık süresi, sağ-sol lokalizasyon açısından istatistiki olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Çalışma grubunda; görsel dikkat fonksiyonlarını ölçen Corsi Block Testte, ters dikkat ve toplam dikkat değişkenlerinde, Kategorik akıcılık testlerinde A ve KAS puanlarında, bilgi işleme testi A'da, saat çizim testi 1'de son ölçümler ilk ölçümlerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir(p<0.05). Stroop S1, S4, S3, S5 puanlarının ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır. Ayrıca çalışma grubundaki hastaların bilgisayar destekli bilişsel rehabilitasyon sonrası daha az hata ve düzeltme yaptığı görülmüştür. Wisconsin Kart Eşleme Testi'nde; çalışma grubunda tamamlanan kategori sayısı, kavramsal tepki sayısı (p<0.05), kavramsal tepki yüzdesi (p<0.01) değişkenlerinin son ölçümleri ilk ölçümlerinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekken, toplam yanlış (p<0.01), toplam perseveratif hata ve perseveratif hata yüzdesi (p<0.05) değişkenlerinde son ölçümler ilk ölçümlerden istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük saptanmıştır. Sözel belleği değerlendiren Sözel bellek süreçleri testi, visyospasyal işlevleri değerlendiren Benton yüz tanıma testi ve çizgi yönünü belirleme testinde onuncu hafta sonunda istatistiki anlamlılık seviyesine ulaşmasa da bir iyileşme eğilimi görülmüştür. SONUÇ: Spesifik bilişsel alanların çalıştırılmasına yönelik bilgisayar destekli bilişsel rehabilitasyon programlarının, meziyal temporal lob epilepsili hastalarda etkilenen dikkat, bellek ve yürütücü işlevler alanlarında faydalı olduğu söylenebilir.