Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığında pankreas ekzokrin yetmezliğinin değerlendirlmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜGE KURUL YENİAY
Danışman: Canan ALKIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Nonalkolik yağlı karaciğer hastalarında (NAYKH'da) pankreasta meydana gelen yağlanma bu hastalarda pankreas ekzokrin yetmezliğine sebep olmaktadır. Hem bu ekzokrin yetmezliğe bağlı olarak hem de nonalkolik yağlı karaciğer hastalığın kendisinin metabolik sendromun hepatik tezahürü olması nedeniyle obezite, tip 2 Diabetes Mellitus ve kötü glisemik kontrol bu tabloya sık eşlik etmektedir. Yaptığımız bu çalışmada biyopsi ile tanı konmuş nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı olan hastalarda pankreas ekzokrin yetmezliği sıklığı ve bu ekzokrin yetmezlik derecesinin hastanın rutin bakılan biyokimyasal tetkikleri ile ilişkisi araştırılmıştır. GEREÇ YÖNTEM: Çalışmamıza biyopsi ile tanı almış 97 NAYKH ve 50 kişilik kontrol grubu alındı. Bu olgularda rutin poliklinik kontrolünde bakılan tetkikler dışında gaita fekal elastaz ölçümü çalışıldı. Hastaların sonuçları, karaciğer biyopsilerinin histopatolojik değerlendirilmesi ile karşılaştırıldı. BULGULAR: Hastaların 62'si (%63.9) kadın, 35'i (%36.1) erkek olup; kontrol grubunun 32'si (%64) kadın, 18'i (%36) erkekti. Yaş ortalamaları hasta grubun 44.7±13.6; sağlıklı kontrol grubunun 45.9±15.2 olarak hesaplandı. NAYKH olanlarda 35 kişi (%36.1'sı) diabetik iken; 62'si (%63.9'u) nondiabetikti. Yapılan değerlendirmede NAYKH tanılı hastaların %22.7'sinde pankreas ekzokrin yetmezliği saptanırken, sağlıklı kontrol grubunun %6'sında pankreas ekzokrin yetmezliği tespit edilmiştir (p:0,01). Bakılan veriler arasında fekal elastaz ile yaş (r:-0.24 p:0,003), plazma açlık glukozu (r:-0.225 p:0,006), HOMA-IR (r:-0.311 p<0,001), HBA1C (r:-0,341 p<0,001), insülin (r:-0.283 p:0,001) arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Bakılan metabolik parametreler arasından fekal elastaz ile en kuvvetli korelasyon HBA1C ile tespit edildi. Histopatolojik değerlendirme ve fekal elastaz düzeyleri arasında yapılan değerlendirmede fekal elastaz ile steatozis derecesi (r:-0,206 p:0,043), inflamasyon derecesi (r:-0,255 p:0,012), NAYKH Aktivite Skoru (r:-0,261 p:0,01) ve Steatoz Aktivite Fibrozis skoru (r:-0,278 p:0,006) arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı tespit edildi. NAYKH içerisindeki steatohepatit tespit edilen ve edilmeyen gruplar arasında pankreas ekzokrin yetmezliği görülme sıklığı açısından anlamlı fark tespit edilmemiştir (sırasıyla %23.5, %20.7; p:0,76). Çok değişkenli regresyon analizinde NAYKH varlığı; pankreas ekzokrin yetmezliği varlığını yaş, cinsiyet ve diabet varlığından bağımsız olarak predikte etmekteydi (OR:4.892, p:0,021). SONUÇ: Çalışmamızda hastalarda pankreas ekzokrin yetmezliğini göstermek için fekal elastaz kullanılmış olup; NAYKH varlığının pankreas ekzokrin yetmezliğini predikte ettiği tespit edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: NAYKH, fekal elastaz, pankreas ekzokrin yetmezliği, steatohepatit