Sepsis ve septik şokta güçlü iyon açığı, güçlü iyon farkı ve anyon açığının mortalite ve prognoz açısından incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA TOSUN
Danışman: Yahya Kemal GÜNAYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sepsis ve septik şok, her yıl dünya daki milyonlarca insanı etkileyen ve ölümüne neden olan önemli bir sağlık sorunudur. Bu nedenle bu hastalarda prognoz ve mortaliteyi öngörmek önemlidir. Bu çalışmada; Anyon Açıklığı (Anyon Gap [AG]), Güçlü İyon Farkı (Strong İon Difference [SID]), Güçlü İyon Açıklığı (Strong İon Gap [SIG])'nın sepsis ve septik şoklu hastalarda mortalite ve prognozu değerlendirme açısından değerli olup olmadığını göstermeyi amaçladık. Materyal Metod: Çalışmamız T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Acil Tıp Kliniği Yoğun Bakım Ünitesinde 15.11.2018-15.11.2019 tarihleri arasında etik kurulu onayı alınarak yapıldı. Çalışmamız prospektif, gözlemsel, klinik bir çalışmadır. Çalışmaya kritik yoğun bakımıza yatırılan sepsis ve septik şok tanılı aydınlatılmış onamı alınan, 18 yaşın üzerindeki dışlama kriteri olmayan 132 hasta dahil edildi. Çalışmamıza dahil edilen hastalar taburcu olanlar ve ölenler olarak 2 gruba ayrılmıştır. Ayrıca sepsis ve septik şok olarak da kendi içinde ayrılmıştır. Bu 2 grubun yoğun bakıma yattığı sırada alınan kan örnekleri kullanılarak SIDa, SIDe, SIG, AG değerleri hesaplanmış ve mortalite açısından analiz edilmiştir. Ayrıca bu değerler yaşam süreleri açısından gruplara ayrılarak birbirleri ile kıyaslanmıştır. Bulgular: 51'i (%38,6) sepsis, 82'si (%61,4) septik şok olmak üzere toplam 132 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların %55,3'ü (n:73) yaşarken, %44,7'si (n:59) öldü. AG'in ölen hasta grubundaki ortanca değeri 23,7 iken, yaşayan hasta grubunda 22 olup istatistikî olarak anlamlı bir fark söz konusudur (p=0,003) 24 saate kadar yaşayan hastalarda AG ortanca değeri 32,4, 1-7 gün yaşayanlarda 25,3, 7-30 gün yaşayanlarda 20,9, 30 günden uzun yaşayanlarda 21'dir. AG değeri ile yaşam süreleri arasında istatistikî olarak anlamlı bir ilişki vardır (p=0,001) 24 saate kadar yaşayan hastalarda SIDa ortanca değeri 42,2, 1-7 gün yaşayanlarda 49,4, 7-30 gün yaşayanlarda 50,8, 30 günden uzun yaşayanlarda 49,1'dir. SIDa değeri ile yaşam süreleri arasında istatistikî olarak anlamlı bir ilişki vardır (p=0,001) Yapılan ayrıntılı analizlerde bu farkları yaratan hastaların sepsisten ziyade septik şoklu hastalar olduğu anlaşılmıştır. Sonuç: Sepsis ve septik şoklu hastalarda AG ve SIDa değerleri mortaliteyi öngörmede ve prognozun değerlendirilmesinde laktat ve BE gibi değerli göstergeler olabilir. Daha ayrıntılı ve kapsamlı çalışmalar ile daha iyi değerlendirme yapılabilir. Ancak SIDe ve SIG değerleri ile prognoz ve mortalite arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Anahtar Kelimeler: Strong Ion Gap, Strong Ion Diffirence, Anyon Gap