Akciğer tüberkülozlu olgularında birinci grup antitüberküloz ilaçlara bağlı yan etkiler ve sıklığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: THIERRY SIBOMANA
Danışman: Sedat ALTIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tüberküloz tedavisinde ilaçların toleransı önemli bir sorundur. İlaçların neden olduğu sorunlar, basit cilt döküntülerinden nörolojik semptom ve bulgulara, hafif transaminaz yükselmelerinden toksik hepatitten ölüme kadar değişen bir spektrum göstermektedir. Biz de, hastanemiz tüberküloz polikliniğinde, akciğer tüberkülozu tanısı alıp birinci grup antitüberküloz ilaç tedavisi başlanan hastalarda görülen ilaç yan etki oranlarını retrospektif olarak değerlendirmeyi amaçladık. MATERYEL VE METOD: Tüberküloz polikliniğimize başvuran ve akciğer tüberkülozu tanısı alıp antitüberküloz tedavisi başlanan 100 olgu retrospektif olarak çalışmaya alındı. Bu olguların cinsiyeti, aldıkları olgu tanımları, ek hastalık, TB dışı ilaçları, aldığı tedavi, alkol ve sigara alışkanlığı, aktif hepatit varlığı (HBs Ag, anti HBs, diğer markerlerin durumu), serolojik durum (HİV), balgam yayma durumu, balgam kültürü durumu ve başlangıç karaciğer enzimleri durumu gibi veriler ve gelişen yan etkileri analiz edildi. BULGULAR: 100 olgunun yaş ortalaması 35,89±15,46 olup bunların 66' sı erkek, 34'ü kadındı. Hastaların 85' i yeni olgu olup, 15' i ise daha önce tedavi görmüş olguydu ve bunların % 18'inde ek hastalık mevcuttu. Hastaların % 59'unda ilaca bağlı yan etkiler görülmüş olup bunların %75,8'i kadın, % 24,2'si ise erkekti. Yan etkilerin % 72'u minör, % 28'i majör yan etkilerdi. En sık görülen yan etki % 43 ile hiperürisemiydi. Bunu % 23 ile hepatotoksisite ve kaşıntı gibi yan etkileri izlemekteydi. En az görülen yan etki ise % 2 ile ototoksisite ve trombositopeniydi. Yan etki gelişen hastaların % 15'inde ilaçları kesildi. Kronik alkolizm, hepatit B, C enfeksiyonu olan olgularda hepatotoksisite gelişme oranı olmayanlara göre daha fazlaydı. SONUÇ: Bizim çalışmamızda, tüberküloz tedavisi sırasında en sık karşılaşılan ilaca bağlı yan etki hiperürisemi olarak saptanmıştır. Ancak hiçbir hastada tedavi kesilmesini gerektirecek düzeye yükselmemiştir ve belirgin semptom yaratmamıştır. Yine bekleneceği üzere, hastanın daha önce Hepatit geçirmiş olması, HCV ve HBsAG pozitifliği ve bulantı kusma şikayetlerinin oluşu da, hepatotoksisite gelişmesi açısından anlamlı bulunmuş olduğundan bu özelliklere sahip hastalara daha fazla özen gösterilmeli ve daha sık aralıklarla biyokimyasal açıdan tetkik edilmelidirler. Çalışmamıza alınan kadın hasta oranı daha az olmasına karşın, yan etkilerin kadın hastalarda erkeklere göre daha fazla oranda geliştiği saptanmıştır. Bu nedenle de, yan etkiler açısından kadınların daha dikkatli takip edilmesi gerektiği düşünülmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Tüberküloz, yan etkiler, ilaç toksisitesi