Non-anemik demir eksikliği vakalarında anemi gelişme sıklığının, anemi gelişen hasta özelliklerinin ve olası etiyolojilerin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BATUHAN BERKÖZ

Danışman: Hayriye Esra ATAOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç : Çalışmamızda dahiliye polikliniklerimize başvuran anemize olmamış ancak demir eksikliği saptanmış vakaların takibinde anemi gelişme sıklıklarını ve anemi gelişen hastaların özelliklerini belirleyebilmeyi, bu hastaların saptanabilmiş etiyolojilerini özellikle herhangi bir malignite tanısı almışlarsa ortaya koymayı hedefledik. Gereç ve Yöntem : Tek merkez, retrospektif-gözlemsel çalışmamıza SBÜ Sultangazi Haseki Eğitim Araştırma Hastanesi Dahiliye Poliklinikleri'ne 1 Ocak 2019 – 1 Ocak 2020 tarihleri arasında yapılmış 24,533 hasta girişi arasından kriterlerimize uygun 422 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri ve laboratuvar bulgularının yanı sıra alarm semptomları varlığı, takiplerindeki anemi gelişme durumları, demir preparatı kullanımları, gastrointestinal sistem endoskopi yapılma durumları ve takip süresinde belirlenebilmiş olası etiyolojileri incelendi. Risk analizi yapabilmek için hemoglobin, RDW(Red cell Distribution Widht Eritrosit Dağılım Genişliği), transferrin saturasyonu ve ferritin değerleri kendi içlerinde gruplandırıldı. Yaş açısından riskli grup ise 50 yaş ve üzeri olarak tanımlandı. Bu değerlerin yanında MCV(Mean Corpuscular Volume-Ortalama Eritrosit Hacmi), alarm semptomları varlığı ve cinsiyet özellikleri de kullanılarak regresyon analizleri yapıldı. Bulgular : 422 hastanın %29,1'lik (n=123) bölümünde takiplerinde anemi geliştiği, %70,9'luk (n=299) kısımda gelişmediği belirlendi. Anemi gelişen hastaların gelişmeyenlere göre başvuru anında hemoglobin, transferrin saturasyonu, ferritin değerlerinin daha düşük olması, MCV, RDW ve total demir bağlama kapasitesi değerlerinin daha yüksek olması istatiksel olarak anlamlıydı. Alarm semptomu olmayan hastalara göre olan grupta veya olası etiyolojileri belirlenememiş hastalara göre belirlenmiş grupta, takipte anemi gelişen hasta sayıları istatiksel anlamlı olarak daha fazlaydı. Yaptığımız regresyon analizlerinde başvuru anında transferrin saturasyonu %14,5 ve hemoglobin <14g/dl olan hastaların yaş ve alarm semptomlarından bağımsız olarak takiplerinde anemi gelişme riskinin daha fazla olduğu görüldü. Sonuç : Çalışmamızda anemik olmayan demir eksikliği vakalarında hemoglobin, RDW ve transferrin saturasyonu parametreleri ile risk belirlenmesinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde yapılabileceği görülmüştür. Bu parametreler anemize olacak hastaların erken tanınmasına yardımcı olabilir ve bu hastalara daha erken bir aşamada gastrointestinal endoskopi yapılması gerekebilir.