Acil serviste ketamin uygulanan hastalarda ultrason kullanılarak optik sinir çapı ölçümü ile kafa içi basınç değişikliğinin saptanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERDİ AKÇA
Danışman: Fevzi YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasında amacımız, Acil Servis'e herhangi bir nedenle başvuran ve indüksiyon, prosedürel sedasyon veya analjezi amacıyla ketamin uygulanan hastalarda non-invaziv bir yöntem olan ultrasonografi (USG) ile optik sinir kılıf (OSK) çapı ölçümlerini inceleyerek intrakraniyal basınç (İKB) değişimlerini gözlemlemektir. Gereç-Yöntem: Çalışmamız prospektif olarak Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan onay alındıktan sonra Eylül 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında Acil Servis'e başvuran ve ketamin uygulanan hastalar üzerinde gerçekleştirildi. Hastaların yaş ve cinsiyet gibi demografik bilgileri, komorbid hastalıkları, vital bulguları, Glaskow Koma Skalaları (GKS) ve hastaların Acil Servis'ten sonlanımları (Acil Servis'ten taburcu, hastaneye yatış, yoğun bakım yatış, exitus) çalışma formuna kayıt edildi. Ketaminin Acil Servis'te yapılma amacı; indüksiyon, prosedürel sedasyon, analjezi olarak not edildi. Hastaların Acil Servis hekimi tarafından ilk değerlendirilmesi yapıldıktan sonra ketamin verilmesine karar verilen tüm hastalara ketamin verilmeden önce ve uygulanmasından 10-15 dakika sonra yatakbaşı USG ile OSK çaplarına bakıldı. Ölçümler optik diskin 3 milimetre (mm) proksimalinden yapılıp transvers ve sagittal planda ikişer ölçüm yapılarak ortalaması alındı. Bulgular: Çalışmaya 75 hasta dahil edildi. Hastaların 44 (%58,7)'ü erkek, 31 (%41,3)'i kadın idi. Hastaların yaş ortalaması 59,8 ± 20,5 idi. Çalışma hastalarımıza Acil Servis'te ketamin verilme amaçlarına baktığımızda hastaların 23 (%30,7)'üne indüksiyon, 40 (%53,3)'ına prosedürel sedasyon ve 12 (%16)'sine analjezi amacıyla ketamin uygulandı. Ketamin uygulanan hastaların işlem öncesi ve işlem sonrası yatakbaşı OSK çap ölçümlerine baktığımızda; indüksiyon işlemi öncesi OSK çapı ortancası 5,10 (IQR:1) mm, işlem sonrası OSK çapı ortancası 5,00 (IQR:1,30) mm idi ve yaptığımız istatistiksel analizde indüksiyon açısından işlem öncesi ve sonrası OSK çapları açısından anlamlı fark saptanmadı (p=0,832). Analjezi için ketamin verilen hastalarda işlem öncesi OSK çapı ortancası 3,70 (IQR:0,40) mm, işlem sonrası OSK çapı ortancası 3,65 (IQR:0,23) mm idi ve yaptığımız istatistiksel analizde analjezi açısından işlem öncesi ve sonrası OSK çapları açısından anlamlı ix fark saptanmadı (p=0,549). Prosedürel sedasyon için ketamin verilen hastalarda ise işlem öncesi OSK çapı ortancası 4,05 (IQR:0,67) mm, işlem sonrası ise OSK çapı 3,97 (IQR:0,69) mm idi ve iki ölçüm arasındaki azalma istatiksel olarak anlamlı saptandı (p=0,001). Tartışma: Bu çalışmada, indüksiyon ve analjezi amaçlı ketamin uygulanan hastalarda, işlem öncesi ve sonrası OSK çapları değişiminde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmazken, prosedürel sedasyon amacıyla ketamin uygulanan hastalarda ise işlem öncesi ve sonrası baktığımız OSK çaplarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına dayanarak Acil Servis'te ketaminin başta prosedürel sedasyon olmak üzere, indüksiyon ve analjezi amacıyla kullanıldığında İKB'yi arttırmadığını düşünmekteyiz. Daha fazla hasta sayıları ile yapılacak çalışmalara da ışık tutacağını umut ediyoruz.