Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 30-70 yaş arası kadınların meme kanseri taramalarına yönelik bilgi düzeyi ve kanser taramalarına yönelik tutumlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE KÜÇÜK
Danışman: Özlem POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bu çalışmada, 30-70 yaş arası kadınların meme kanseri taramalarına yönelik bilgi düzeylerini ve kanser taramalarına yönelik tutumlarını ölçmek, kanser taramalarına yönelik farkındalıklarını arttırmak amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışma tek merkezli, kesitsel tanımlayıcı nitelikte bir çalışma olarak planlandı. Çalışmanın evreni Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 30-70 yaş arası 250 kadın katılımcıdan oluşmaktadır. Çalışmamıza katılan bireylere İlk bölümde yaş, medeni hal, eğitim durumu, çalışma durumu, hanenin toplam gelir düzeyi, sigara alkol kullanımı gibi sosyodemografik özellikler ve kronik hastalıkların varlığı, tanısı kesinleşmiş kanser hastalığı varlığı, ailede kanser hastalığı varlığı, kanser tarama testleri hakkında bilgi düzeyi ve daha önce kanser taraması yaptırma durumunu içeren 13 soru iletildi. Anket formunun 2. bölümünde katılımcılara meme kanseri taramaları hakkında bilgi düzeyini ölçen 14 soru yöneltildi. Anket formunun son kısmında ise araştırmaya katılanların kanser taramalarına yönelik tutumunun belirlenmesi amacıyla 15 maddelik "Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği-Kısa Form'' soruları yüz yüze anket uygulama tekniği ile uygulandı. Verilerin analizinde SPSS for Windows 22 programı kullanılmıştır. P değerinin <0.05 olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 45,9'dur. Katılımcıların %51,6'sı üniversite ve üstü eğitimde, %78'i evli, %49,6'sının kronik hastalığı, %5,2'sinin kanser tanısı vardı. Katılımcıların %55,2'si ülkemizde kanser tarama programları olduğunu biliyordu ve %59,6'sı daha önce en az bir kez kanser tarama testi yaptırmıştı. Katılımcıların %80,8'i KKMM yapmasını, %51,6'sı başlama yaşını, %51,2'si yapma sıklığını doğru biliyordu ve %8,8'i ayda bir kez KKMM yapıyordu. Katılımcıların %66,8'i KMM yaptırma sıklığını biliyor ve %54,0'ı yaptırıyordu. Katılımcıların %63,6'sı mamografi tarama yaşını %18,4'ü sıklığını doğru biliyordu ve 40-69 yaş grubunun %69,1'i mamografi taraması yaptırmıştı. Kanser taramalarına yönelik tutumun ölçeği puan ortalaması 66,9 olarak saptandı. Yaş arttıkça, aktif çalışanların ve emeklilerin, sigara kullananların, kanser tarama testleri hakkında bilgi sahibi olanların, daha önce kanser taraması yaptıranların, meme kanserinin erken tanıyla tedavi edilebilir olduğunu düşünenlerin, KKMM yapmasını ve yapma sıklığını bilenler ile yapanların, KMM yaptırma sıklığını bilenler ve yaptıranların, tarama amaçlı mamografi çektirme yaşını bilenler ve çektirenlerin kanser taramalarına yönelik tutumları daha olumlu saptanmıştır. SONUÇ: Çalışmamızın verileri ışığında, kanser taramalarının toplumda henüz istenen düzeye ulaşamadığını ve hedeflenen kapsayıcılıktan uzak olduğunu fakat önceki araştırmalarla kıyaslandığında mamografi taramasına olan ilginin arttığı görülmektedir. Ayrıca, bireylerin kanser taramalarına karşı tutumları olumlu olmasına rağmen, taramalar hakkında henüz yeterli bilgiye sahip olmadıkları tespit edilmiştir. Bu konuda, özellikle aile hekimleri başta olmak üzere tüm sağlık profesyonellerine önemli sorumluluklar düşmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Kanser tarama, Meme kanseri, Tutum