Neonatal sepsis etkenlerinin inflamasyon belirteçleri ve tam kan parametrelerinin üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHSEN GÜRÖZ
Danışman: Hayriye Gözde KANMAZ KUTMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Neonatal sepsis yenidoğan döneminde steril sıvılarda çeşitli etken patojenlerin üremesiyle ortaya çıkan yenidoğanlarda önemli mortalite ve morbidite nedeni olan bir klinik durumdur. Günümüzdeki tanı ve tedavi yöntemlerindeki birçok gelişmelere rağmen hala önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Erken tanı koyup hemen tedavi başlanması gereklidir ancak klinik bulguların değişken olması, özgül olmaması, diğer klinik durumlarla karışması ve tanı koyacak mükemmel bir belirtecin olmaması bu durumu zorlaştırmaktadır. Tanı ve tedavideki gecikme çeşitli komplikasyonlara ve saatler içinde ölüme sebep olabilmektedir. Bu nedenle yenidoğan sepsisi tanısının hemen konulması ve hızla tedavinin başlanması gerekmektedir. Neonatal sepsis kesin tanısı için kullanılan altın standart ve en özgün yöntem mikroorganizmanın kan kültüründe üremesidir. Ancak kültürlerde mikroorganizmayı üretmek günlerce sürebilmektedir. Klinik bulguların ortaya çıkmasından ibaren kan kültürü üremesi elde edilinceye kadar geçen sürede tanıda yardımcı olabilecek belirteçlerin kullanılması uygun ampirik tedavinin başlanması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada kanıtlanmış Gram pozitif geç neonatal sepsis ve Gram negatif geç neonatal sepsisli olguların tam kan sayımı parametrelerinin ve akut faz reaktanlarının karşılaştırılması ve belirteç-etken arasındaki olası ilişkinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamıza Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Neonatoloji Kliniği Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde Eylül 2019 ve Eylül 2022 yılları arasında yatırılarak izlenen ve kanıtlanmış geç neonatal sepsis tanısı almış yenidoğan hastalar dahil edildi. Hastalar üreme etkenlerine göre Gram negatif ve Gram pozitif sepsis grubu olarak iki gruba ayrıldı. Gram pozitif ve negatif sepsisli hastaların üreme olan kan kültürü ile aynı anda alınmış olan hemogram ve akut faz reaktanları karşılaştırıldı. Bulgular: Gram pozitif sepsis grubunda n=71 (%44,4), Gram negatif grubunda ise n=89 (%55,6) olmak üzere toplam 160 bebeğin verisi analiz edildi. İki grupta ortanca gebelik haftaları benzer 33 (28-37) ve 31 (28-35) hafta (p=0.13) ancak doğum ağırlığı Gram negatif olan grupta anlamlı olarak düşük bulundu 1400 (905- 2177) ve 1785 (1110-2870) gram (p=0.03). Laboratuvar verilerinin incelenmesinde ix Gram negatif sepsis grubunda beyaz küre sayısı, mutlak lenfosit ve nötrofil sayıları, trombosit sayıları anlamlı olarak düşük saptanırken, delta nötrofil indeksi (5.1 ve 0.5 %, p<0.01), interlökin-6 (1000 ve 83.8 pg/ml, p<0.01) ve prokalsitonin (11.6 ve 0.45 µg/L, p<0.01) düzeyleri anlamlı olarak yüksek saptandı. Ortanca CRP düzeyleri her iki grupta benzerdi (40 ve 30 g/L, p=0.18). Sonuç: Geç neonatal sepsiste kültür sonuçlanana kadar tam kan parametreleri ve inflamasyon belirteçlerinin kullanılması etkene yönelik erken ve uygun ampirik antibiyotik tedavinin başlanması konusunda yol gösterici olabilir. Erken uygun tedavi ile neonatal morbidite ve mortalitenin azaltılması amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Geç neonatal sepsis, Gram negatif sepsis, Gram pozitif sepsis, nötropeni, trombositopeni, C reaktif proteini, Interlökin-6, prokalsitonin, tam kan sayımı