Anjiotensin converting enzim inhibitor ve angiotensin reseptör bloker grubu ilaçların anemi üzerine etkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA KEÇİÖREN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL ERGÜN

Danışman: Aysun AYBAL KUTLUGÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Çeşitli nedenlerle ACEİ/ARB grubu ilaç kullanan hastalarda yapılan çalışmalarda zamanla hemoglobin seviyesinde azalma olduğu gösterilmişken, yapılan bazı çalışmalarda ise bu grup ilaçların hemoglobin seviyesinde değişikliğe neden olmadığı bulunmuştur. Çalışmamızın amacı; GFR≥30 ml/dk olan ve daha önce ACEİ veya ARB kullanmayan hastalarda ACEİ veya ARB başlandıktan sonra hemoglobin düzeyinde değişiklik olup olmadığını araştırmaktır. Gereç ve yöntem: Hasta kayıtları incelenerekACEİ başlanan 178 ve ARB başlanan 173 hasta olmak üzere toplam 351 hasta çalışmaya dâhil edildi. Hastalar hemoglobin değerleri normal aralıkta ise ve ACEİ veya ARB başlanmadan önce demir, vitamin b12, folat gibi parametreler değerlendirilmişse çalışmaya alındı. İlaç başlandıktan ortalama 6,7±3,1 ay sonra kontrol kan sayımı ve böbrek fonksiyon testleri bakıldı. Çalışmaya alınan hastaların ortalama yaş, cinsiyet gibi demografik özellikleri ve başlangıç Hb (Hemoglobin) düzeyi 2 grupta da benzerdi. İlaç başlandıktan en az 3 ay geçtikten sonra hemoglobin düzeyinde başlangıca göre azalma olup olmadığı analiz edildi. Bulgular: Hastaların başlangıçta 14.39±1.29 g/dl olan ortalama hb değerinin ACEİ veya ARB başlandıktan sonra 13.98±1.36 g/dl olduğu görüldü. Hemoglobin ortalamasında görülen bu düşüş istatiksel olarak anlamlı idi. ARB başlanan hastalarda kontrol Hb değerlerindeki düşüşün ACEİ başlanan gruba göre daha fazla olduğu saptandı. ARB kullanan grupta ilaç başlandıktan sonra kontrol kan sayımının değerlendirilmesi için geçen süre ACEİ kullanan gruba göre anlamlı olarak daha uzundu (7.09±3,1 ay vs. 6.37±3,0 ay, p=0.013). Ayrıca RAS bloker başlandıktan sonra GFR'da başlangıç değere göre hafif ancak istatistiksel olarak anlamlı azalma saptandı (89,7±18,8 ml/dk vs. 87,2±20,6 ml/dk, p<0.001). GFR 30-60 ml/dk olan grup ile GFR≥60 ml/dk olan grup karşılaştırıldığında hb düşüşü (Delta_hemoglobin) açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (-0.62±1.16 vs -0.39±0.79; p=0.144). Sonuç: Belirgin böbrek yetmezliği ve anemisi olmayan, hipertansif ve/veya diyabetik hastaların ilk kez ACEİ veya ARB başlandıktan sonraki ilk 1 yıl içinde değerlendirilen hemoglobin seviyesinde anlamlı düşüş olduğu saptanmıştır. Ras blokerler başlandıktan sonra özellikle anemiye eğilimi olan hastalarda kontrol hemoglobin değerinin ilk 1 yıl içinde değerlendirilmesi uygun olabilir.