Kardiyopulmoner baypas ile açık kalp cerrahisi uygulanan hastalarda opioidsiz anestezi ve opioid anestezisinin postoperatif etkilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARAS AYDEMİR
Danışman: Nevriye SALMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Opioidsiz anestezi, son dönemde sıklıkla araştırılan bir yöntem olmakla birlikte, kalp cerrahisinde prospektif veriler sınırlıdır. Çalışmamızda, bölgesel anestezi ile kombine edilen kardiyopulmoner baypas ile açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda; opioidsiz anestezinin postoperatif ağrı skorları, derlenme ölçütleri ve intraoperatif hemodinamik parametreler üzerindeki etkileri klasik opioid anestezisi ile karşılaştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif, gözlemsel ve kohort tasarıma sahip çalışma, yerel etik kurul onayı (TABED 1-24-95, 03.04.2024) ve ClinicalTrials (NCT06683911) kaydı sonrası, Sağlık Bakanlığı Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Ameliyathanesinde bilgilendirilmiş onamı alınan hastalarla yürütülmüştür. Açık kalp cerrahisi geçiren hastalar anestezi yöntemlerine göre iki gruba ayrılmıştır. İntraoperatif dönemde fentanil, remifentanil kullanılan 49 hasta opioid anestezisi grubuna; deksmedetomidin, lidokain, magnezyum kullanılan 48 hasta opioidsiz anestezi grubuna dahil edilmiştir. Hastaların preoperatif ve intraoperatif verileri kaydedilmiş, postoperatif veriler 3., 6., 12. ve 24. saatlerde ve ekstübasyonun 24. saatinde QoR-15 değerlendirmesi ile toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır. Gruplar arası karşılaştırmalarda; sürekli değişkenler için bağımsız örneklem t testi veya mann-whitney U testi, kategorik veriler için ki-kare veya fisher's exact testi kullanılmıştır. Tekrarlayan ölçümler varyans analizi ile, sferisite varsayımı mauchly testi ile değerlendirilmiştir. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların preoperatif ve operasyonlara ait verileri benzerdi. Bradikardi insidansı gruplar arasında benzerken, tekrarlayan ölçüm analizlerinde opioidsiz grupta kalp atım hızları daha düşük ölçülmüştür (p=0,002). Taşikardi insidansı ise opioid grubunda daha yüksekti. (χ²=3.911, p=0.048). İntraoperatif efedrin kullanımı opioidsiz grupta daha yüksek bulunsa da (p=0.030) diğer hemodinamik müdahaleler ve tekrarlayan ölçüm analizlerine göre ortalama arter basıncı, BIS ve kan şekeri düzeyleri gruplar arası benzerdi. Postoperatif ağrı skorları 3., 6. ve 24. saatlerde opioid grubunda anlamlı şekilde daha yüksek saptandı (sırasıyla p=0.005, p=0.003, p=0.001). QoR-15 skoru opioidsiz grupta daha yüksekti (p=0.0018). Ek analjezik kullanımı ve diğer postoperatif derlenme ölçütleri gruplar arasında benzerdi. Sonuç: Kalp cerrahisinde opioidsiz anestezinin, intraoperatif dönemde opioid anestezisine benzer güvenle uygulanabildiği ve daha iyi postoperatif ağrı kontrolü ile postoperatif derlenme üzerinde olumlu etki sağladığı görülmüştür. Opioidsiz anestezinin kalp cerrahisi sonrası hızlandırılmış iyileşme protokollerine entegre edilmesiyle postoperatif derlenmede daha etkili klinik sonuçlar elde edilebileceği kanısındayız.