18-36 aylık çocukların annelerinde otizm farkındalığı ve kaygı durumlarının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ASLAN KAYA
Danışman: Okcan BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Otizm spektrum bozukluğu (OSB); önemli sosyal, iletişim ve davranışsal zorluklara neden olabilen gelişimsel bir bozukluktur. Bu çalışmanın amacı; 18-36 aylık çocukların annelelerinde otizm farkındalığı ve kaygı durumlarını incelemektir. Yöntem: Bu çalışma; tek merkezli, prospektif ve analitik bir araştırma olarak planlandı. Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 9 Ocak-9 Mart 2023 tarihleri arasında başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 18-36 ay çocuğu olan anneler ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde; Hasta Bilgi Formu, Durumluk Ve Süreklik Kaygı Envanteri (DSKE) ve Okul Öncesi Çocukların Annelerinin Otizm Farkındalığı Ölçeği (AOFÖ) kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Bu çalışma; yaş ortalaması 26,71±5,41 ay olan toplam 210 çocuğun annesi ile gerçekleştirildi. Annelerin yaşı ortalama 33,22±5,02 (min:21-max:46) idi. Annelerin %92,9'u (n=195) otizm kelimesini duyduğunu, %75,2'si (n=158) de daha önce otizm hakkında bilgi sahibi olduğunu ifade etti. AOFÖ puanı ortalaması 68,89±17,40, DKE puanı ortalama 41,56±6,69, SKE puanı ortalama 45,71±6,59 bulundu. DKE puanı ve SKE puanı ile AOFÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon vardı (r: 0,304 p:0,001; r:0,157 p:0,023; sırasıyla). Erkek çocuğu olan, üniversite mezunu olan, çalışan ve geliri giderinden fazla olan annelerin AOFÖ toplam puanı daha yüksekti (p:0,030; p:0,001; p:0,001; p:0,001; sırasıyla). Sonuç: 18-36 aylık çocukların annelerinde otizm farkındalığının orta-iyi düzeyde olduğu, gerek durumluk gerek de süreklik kaygının orta düzeyde olduğu saptandı. Annelerde kaygı arttıkça otizme yönelik farkındalık da artmakta idi. Erkek çocuğu olan, eğitim ve gelir düzeyi yüksek olan ve çalışan annelerde farkındalık daha yüksek idi. Sosyodemografik özelliklerin annelerde kaygı düzeyini etkilemediği gözlendi. Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Okul Öncesi, Otizm Spektrum Bozukluğu, Kaygı