Hekimlerde opiofobi bilgi, tutum ve davranışının araştırılması: kesitsel bir çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TOLGA MUSTAFA YAŞAR
Danışman: Özge PASİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ağrı tedavisinde opioidler yetersiz reçete edilmektedir. Opioidlerin yetersiz reçete edilmesinde hekimlerin opioid reçete etme korkusu başka deyişle opiofobi önemli bir etkendir. Çalışmamızda opiofobi nedenlerinin daha iyi anlaşılabilmesi ve hekimlerin opioidlerle olan ilişkisini aydınlatmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki çalışmamıza 15.08.2024-15.09.2024 tarihlerinde Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesinde hasta muayene eden 318 hekim katılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, opioidler hakkındaki tecrübelerini, tutumlarını ve bilgilerini sorgulayan 36 soru sorulmuştur. Verilerin analizi SPSS Versiyon 26.0'la yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza katılan hekimlerin %59,7'si kadın, yaş ortalaması 32,07±7,03, %6'si pratisyen, %64,8'i asistan, %15,1'i uzman, %4,4'ü yan dal asistanı, %5,7'si yan dal uzmanı, %4,4'ü öğretim görevlisidir. Katılımcıların %68,9'u ağrı tedavisi eğitimi almadığını ve %70,4'ü düzenli ağrı tedavisi eğitimi almak istediğini ifade etmektedir. Hekimlerin %46,2'sinin hiç opioid reçete etmedikleri, %56,9'unun opioidin bağımlılık dahil hiçbir yan etkisini görmediği, %64,1'inin opioidin solunum depresyonu etkisinden dolayı reçete etmekten çekindiği, %70,1'inin hastaların bağımlı olmasından endişelendiği, %70,4'ünün hastanın opioidi kötüye kullanacağından endişelendiği görülmüştür. Katılımcıların cevaplarına göre: opioid bilgileri 0-8 arasında puanlanmış ve ortalaması 2,73±1,66; opiofobileri 0-16 arasında puanlanmış ve ortalaması 8,74±3,72; opioid bağımlılığı korkuları 0-8 arasından puanlanmış ve ortalaması 5,51±2,08 olarak bulunmuştur. Opioid bilgisi puanları ile opiofobi puanları arasında negatif korelasyon (p<0.001), opioid bağımlılık korkusu ile opiofobi puanları arasında pozitif korelasyon (p<0.001) saptanmıştır. Opioid reçete etme sıklıkları yüksek olan hekimlerin opioid bilgi puanları daha yüksek (p<0.001), opioid bağımlılık korkusu (p<0.001) ve opiofobi puanları daha düşük (p<0.001) sonuçlanmıştır. Ağrı tedavisi eğitimine katılmış olmanın bir ayda ortalama reçete edilen opioid sayısını (p<0.001) ve opioid bilgi puanlarını artırdığı (p<0.001), opiofobi puanlarını ise azalttığı (p<0.001) tespit edilmiştir. Sonuç: Opiofobinin yetersiz opioid reçetelenmesine ve dolayısıyla hastaların ağrı tedavilerinin eksik kalmasına neden olması vahim bir durumdur. Çalışmamızda opiofobinin bağımlılık korkusu ve bilgi eksikliğiyle olan ilişkisi açıkça saptanmıştır. Neticede opiofobiyi yenmekteki en önemli adımın hekimlere düzenli ağrı tedavisi eğitimi verilmesinin olduğu anlaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Opiofobi, opioid, ağrı, hekimlerin opiofobisi, Aile Hekimliği