Orta ve şiddetli atopik dermatit hastalarında sistemik inflamatuar belirteçlerin hastalık şiddeti ve atopik komorbiditelerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLANUR SULTAN SEÇİLMİŞ KARAMAN
Danışman: İlkin ZİNDANCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada orta ve şiddetli erişkin atopik dermatit (AD) hastalarında hemogram temelli inflamatuar belirteçler aracılığıyla sistemik inflamatuar yükün değerlendirilmesi; bu belirteçlerin hastalık şiddeti ve eşlik eden atopik komorbiditelerle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif, kesitsel, tek merkezli olan çalışmaya Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Kliniğine Mayıs 2022- Aralık 2025 tarihleri arasında başvuran AD tanılı 203 erişkin hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 203 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hastalık şiddeti; Egzama Alan ve Şiddet İndeksi (Eczema Area and Severity Index, EASI) ile değerlendirildi ve hastalar orta ve şiddetli AD olarak sınıflandırıldı. Nötrofil-lenfosit oranı (NLR), trombosit-lenfosit oranı (PLR), monosit-lenfosit oranı (MLR), eozinofil-lenfosit oranı (ELR), eozinofil-nötrofil oranı (ENR), lenfosit-monosit oranı (LMR), sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII), sistemik inflamatuar yanıt indeksi (SIRI), agregat sistemik inflamasyon indeksi (AISI) hesaplandı. Ayrıca C-reaktif protein (CRP), eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), laktat dehidrogenaz (LDH), total immünoglobulin E (IgE) düzeyleri değerlendirildi. Dermatolojik Yaşam Kalite İndeksi (Dermatology Life Quality Index, DLQI) ve eşlik eden atopik komorbiditeler astım ve alerjik rinit (AR) olarak değerlendirildi. Tüm analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: AD hastalarında nötrofil, monosit, eozinofil ve trombosit düzeyleri ile bunlardan türetilen çeşitli inflamatuar indeksler sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Hastalık şiddeti arttıkça NLR, MLR, PLR, SII, SIRI ve AISI düzeylerinde anlamlı artış, LMR düzeylerinde ise anlamlı azalma saptanmıştır. Bu belirteçlerin bir kısmı EASI ve yaşam kalitesi skorları ile anlamlı ilişki göstermiştir. Buna karşın eozinofil, ELR ve ENR gibi eozinofil temelli belirteçler hastalık şiddetinden çok eşlik eden atopik komorbiditeler ve total IgE düzeyleri ile ilişkili bulunmuştur. Atopik komorbiditesi bulunan hastalarda eozinofil, ELR, ENR ve total IgE düzeyleri anlamlı olarak yüksek saptanırken, EASI skorlarında anlamlı farklılık izlenmemiştir. Ayrıca LDH düzeyleri şiddetli hastalık grubunda daha yüksek bulunmuş ve hastalık şiddeti ile pozitif ilişki göstermiştir. Sonuç: Çalışmamızın bulguları, hemogram temelli inflamatuar belirteçlerin AD'de farklı biyolojik süreçleri yansıttığını düşündürmektedir. Nötrofil, monosit ve trombosit bileşenlerini içeren kompozit inflamatuar indeksler hastalık şiddeti ile daha yakın ilişki gösterirken, eozinofil temelli belirteçler eşlik eden atopik komorbiditeler ile ilişkili bulunmuştur. Atopik komorbidite varlığı klinik deri şiddeti ile ilişkili bulunmazken, eozinofil, ELR, ENR ve total IgE düzeylerindeki artış ile ilişkili bulunmuştur. Bu bulgu, atopik komorbiditelerin AD'de hastalık şiddetinden çok atopik inflamatuar fenotipi yansıttığını düşündürmektedir. Rutin tam kan sayımından elde edilen bu belirteçler, AD'nin farklı klinik ve inflamatuar boyutlarının değerlendirilmesinde yardımcı biyobelirteçler olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: atopik dermatit, biyobelirteçler, hemogram, immünoglobulin E, inflamasyon