Reproduktif dönemdeki kadınların sağlıklı yaşam farkındalıkları ve menopoza ilişkin tutumlarının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FULYA AKSOY
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, reprodüktif dönemde bulunan kadınların sağlıklı yaşam farkındalık düzeyleri ile menopoza ilişkin tutumları incelenmiş; sağlıklı yaşam farkındalığının kadınların menopoza yönelik tutumları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Kağıthane Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran, araştırma kriterlerine uygun 18-49 yaş arası 303 kadın ile yürütülmüştür. Katılımcılara; 17 soruluk sosyodemografik bilgi formu, 15 maddelik Sağlıklı Yaşam Farkındalığı Ölçeği (SYFO) ve 20 maddelik Menopoza İlişkin Tutum Ölçeği (MİTO) olmak üzere toplam 52 sorudan oluşan anketimiz yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı ve p<0.05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmamız reprodüktif dönemdeki 303 gönüllü kadın ile yapılmıştır. Katılımcıların yaş ortanca değeri 30'dur. Katılımcıların çoğunluğu üniversite mezunu ve yarısı evlidir. Menopoza İlişkin Tutum Ölçeği (MİTO) ortalaması 41.4 ± 11.3, Sağlıklı Yaşam Farkındalığı Ölçeği (SYFO) ortalaması ise 60.4 ± 10.3 olarak belirlenmiştir. Sağlıklı yaşam farkındalığı ile menopoza ilişkin tutum arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yaş arttıkça hem sağlıklı yaşam farkındalığının hem de menopoza yönelik olumlu tutumun arttığı saptanmıştır. Evli kadınlarda hem MİTO hem SYFO skorları bekarlara göre daha yüksek bulunmuştur. Karbonhidrat ağırlıklı beslenenlerde beslenme farkındalığı belirgin olarak düşük saptanmıştır. Çocuk sayısı ile vücut kitle indeksinin (VKİ) artmasının MİTO puanını azaltıcı yönde etkilediği; VKİ'nin artmasının SYFO puanını olumsuz, kadın hastalıklarına ilişkin ameliyat öyküsünün ise SYFO puanını olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda, kadınların sağlıklı yaşam farkındalığı ile menopoza ilişkin tutumları arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yaşın artmasıyla birlikte sağlıklı yaşam farkındalığının yükseldiği ve buna paralel olarak menopozun daha olumlu bir süreç olarak değerlendirildiği görülmüştür. Ayrıca medeni durum, VKİ, cerrahi operasyon öyküsü ve beslenme alışkanlıklarının hem sağlıklı yaşam farkındalığı hem de menopoz tutumu üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, sağlıklı yaşam davranışlarının desteklenmesi ve menopozla ilgili bilgilendirmenin reprodüktif dönemden itibaren sunulmasının, kadınların menopoz sürecine ilişkin daha olumlu tutum geliştirmelerine katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Kadın sağlığı, Menopoz tutumu, Sağlıklı yaşam farkındalığı