Mantar zehirlenmesi olgularında inflamatuvar parametreler ve klinik özellikler arasındaki ilişkinin sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE KARADAĞ TEMEL
Danışman: Kadem ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Birçok hastalıkta prognostik önemi kanıtlanmış, basit ve ucuz yöntemler olan inflamatuvar parametrelerin (CRP/Albümin Oranı, Monosit/Lenfosit Oranı, Nötrofil/Lenfosit Oranı ve Platelet/Lenfosit Oranı) mantar zehirlenmesi olgularının klinik ve laboratuvar özelliklerini sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırarak değerlendirmeyi ve inflamatuvar paremetrelerin mantar zehirlenmesi olgularında klinik seyirle olan ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.06.2018-01.06.2024 tarihleri arasında Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'ne yatırılarak tedavi alan veya semptomatik tedavi sonrası hastanemiz acil servisinden taburcu edilen mantar zehirlenmesi olguları ve sağlıklı kontrol grubu dahil edilerek yapılmıştır. Tüm hasta ve kontrol grubunun başvuru anındaki CRP/Albümin Oranı (CAO) ile tam kan sayımından elde edilen Nötrofil/Lenfosit Oranı (NLO), Monosit/Lenfosit Oranı (MLO) ve Platelet/Lenfosit Oranı (PLO) hesaplanarak kaydedildi. Hasta grubunda inflamatuvar parametreler ile mantar zehirlenmesine ait klinik özellikler, laboratuvar bulguları ve uygulanan tedavi yaklaşımları arasındaki ilişkiler değerlendirildi. Ayrıca hasta grubunun inflamatuvar parametreleri kontrol grubu ile karşılaştırılarak analiz edildi. Elde edilen verilerle istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamıza 100 kişi (58 kadın, 42 erkek) hasta grubu ve 100 kişi (58 kadın, 42 erkek) kontrol grubu olmak üzere 200 kişi dahil edilmiştir. Yaş ortalaması; hasta grupta 44,74±14,64 yıl, kontrol grubunda ise 44,51±10,34 yıldır. İki grup arasında cinsiyet ve yaş açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Hastaların başvuru semptomları; %84 bulantı, %72 kusma, %31 karın ağrısı, %31 ishal ve %9 baş dönmesi olarak saptanmıştır. 53 (%53) hastanın aile bireylerinde de semptomlar mevcuttu. 48 (%48) hastanın aile bireylerinden de aynı nedenli hastane yatışı olduğu tespit edilmiştir. Hastaların %89'unun hastaneye yatırılarak tedavi edildiği; %11'inin ayaktan takip edildiği tespit edilmiştir. Hastaların ortanca yatış süresi 2 [1-3] gün olarak saptanmıştır. Hastalarda mortalite ve yoğun bakım ihtiyacı gelişmediği saptanmıştır. AST, glukoz, üre, lökosit, nötrofil, monosit ve CRP düzeyleri hasta grupta anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p 1,2 mg/dL) ve %7'sinde koagülopati (INR>1,5) olmak üzere %34'ünde komplikasyon geliştiği saptanmıştır. CRP/Albümin Oranı (CAO), Nötrofil/Lenfosit Oranı (NLO) ve Monosit/Lenfosit Oranı (MLO), hasta grupta kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,001, p<0,001, p=0,001). Platelet/Lenfosit Oranı (PLO) düzeyinde ise anlamlı fark saptanmamıştır. Komplikasyon gelişen mantar zehirlenmesi hastalarında kontrol grubuna kıyasla NLO ve MLO değerleri anlamlı olarak daha yüksek saptanırken CAO ve PLO değerlerinde anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,007, p=0,001, p=0,595, p=0,089). Hasta grubunun inflamatuvar parametreleri hastaneye yatış durumuna göre değerlendirildiğinde; CAO, NLO, MLO ve PLO parametrelerinde anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda mantar zehirlenmesi olgularında CAO, NLO ve MLO parametrelerini kontrol grubuna göre anlamlı yüksek saptadık. Komplikasyon gelişen mantar zehirlenmesi hastalarında NLO ve MLO parametreleri kontrol grubuna göre anlamlı yüksek saptadık. Bu parametrelerin mantar zehirlenmesi hastalarında klinik seyiri ve prognozu hakkında ön fikir sunacağı düşünülmüştür. Mantar zehirlenmelerinde inflamatuvar parametrelerin klinik kullanıma katkısının netleşebilmesi için daha geniş örneklemli, çok merkezli ve prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: CRP/Albümin Oranı, İnflamatuvar Parametreler, Mantar Zehirlenmesi, Monosit/Lenfosit Oranı, Nötrofil/Lenfosit Oranı, Platelet/Lenfosit Oranı