Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin oral antikoagülanlardan varfarin kullanımı hakkındaki bilgi düzeyinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU KILIÇ

Danışman: Seçil ARICA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ VE AMAÇ Varfarin tromboembolik hastalıkların önlenmesinde ve tedavisinde kullanılan geleneksel antikoagülanlardandır ve vitamin K antagonisti bir ilaçtır. Ancak terapötik aralığı dar olduğundan bilinçsiz kullanıldığı takdirde vücutta kanamalara neden olabilir.Aile hekimlerinin varfarin tedavisi alan hastalarını ilaçlarını nasıl kullanacakları hakkında ve besin ve ilaç etkileşimleri konusunda bilgilendirmeleri oldukça önemlidir. Çalışma tüm bunlar göz önünde bulundurularak, aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin varfarin kullanımı hakkındaki bilgi düzeyini saptamak amaçlı planlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM Çalışma kesitsel, tanımlayıcı ve analitik niteliktedir. Örneklem, İstanbul'daki 203 aile hekimliği asistanına çalışmayı kabul ettiklerine dair bilgi onam formu alındıktan sonra online anket yöntemi uygulanarak toplandı.Verilerin analizinde sayı ve yüzde değerleri, ki-kare testi kullanıldı. Mevcut verilerin analizleri SPSS istatistik programı ile yapıldı. Tüm istatistiksel testlerde önemlilik düzeyi p< 0.05 olarak kabul edildi. BULGULAR Katılımcı aile hekimliği asistanlarının %84,58'i varfarinin günlük dozu alınması unutulursa ertesi gün asla iki doz alınmaması önermesini doğru yanıtlamıştır. Katılımcıların %87,13'i varfarin gebelikte kontrendike olduğunu biliyordu. Katılımcıların doğru varfarin dozu ile hedeflenen aralığa ulaşıldığında ayda bir sıklıkla takip gerekliliğini bilme oranı %70,94 de kalmıştır. Katılımcıların %66,50'sı varfarinin aç veya tok alınabildiğini belirtmiştir. Varfarin kullanım endikasyonlarından olan tekrarlayıcı sistemik embolizmde hedeflenen INR(International Normalized Ratio) değerini bilme oranı %60,59 da kalmıştır. Çalışmaya dahil edilenler arasında beş sene ve üzeri mesleki tecrübe, aile sağlığı merkezinde çalışmış olmak, dahiliye ve kardiyoloji rotasyonu almış olma istatistiksel anlamlı düzeyde ortalama toplam bilgi puanını arttırdığı saptandı (p<0,05). SONUÇ Aile hekimliği asistanlarından mesleki tecrübesi fazla, aile sağlığı merkezinde çalışmış, dahiliye ve kardiyoloji rotasyonu almış olanların varfarin kullanımı hakkında bilgi düzeyinin daha fazla olduğu görülmüştür. Bu çalışmada varfarinin nasıl nasıl başlanacağı ,varfarinin besinlerle ve ilaçlarla etkileşimi, hedeflenen INR değeri, INR takip sıklığı ve hedef doz aralığından saptığında tedavi yaklaşımı beklenenden daha düşük bulunmuştur. Aile hekimliği asistanlarının varfarin tedavisi ve takibi konusunda daha fazla eğitilmesi gerekmektedir. ANAHTAR SÖZCÜK Oral antikoagülan, Varfarin, Bilgi düzeyi,Aile hekimliği