Akut serebrovasküler olayda trombolitik tedavi yanıtının öngörülmesinde sistemik inflamatuar indeks ve hematolojik parametrelerin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLAYDA CİVELEK
Danışman: Derya ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut iskemik inme, acil servis başvurularının önde gelen nedenleri arasında yer alan; morbiditeye, mortaliteye ve sağlık harcamalarına kayda değer düzeyde katkıda bulunan önemli bir küresel sağlık sorunu olarak kabul edilmektedir. Hasta sonuçlarını iyileştirmede zamanında ve doğru müdahalenin kritik önemi göz önünde bulundurulduğunda, bu çalışma; acil servise başvuran, akut iskemik inme tanısı alarak intravenöz trombolitik tedavi uygulanan hastalarda, Sistemik İmmün-İnflamatuar İndeks (Sİİ) ve diğer hematolojik biyobelirteçlerin tedavi yanıtını, komplikasyon gelişimini ve kısa dönem mortaliteyi öngörmedeki prognostik değerini incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, retrospektif olarak planlanmıştır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Seyrantepe yerleşkesi acil servisine başvuran hastalardan akut iskemik inme tanısı alarak trombolitik tedavi uygulananlar arasında ileri inceleme yapılmıştır. Hastane Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden başvurudaki demografik özellikler, muayene bulguları özellikle NIHSS VE mRs değerleri, vital bulgular, laboratuvar testleri ve görüntülemeler değerlendirilmiştir. Sİİ değerleri (trombosit x nötrofil) / lenfosit formülüyle hesaplanmıştır. Bulgular: Dahil edilme ve dışlama kriterleri doğrultusunda 200 hasta ile istatistiksel analiz yapılmıştır Hastaların yaş ortalaması 71,0 ± 13,4, %57'si (n=114) erkektir. En sık gözüken inme semptomu %73 ile konuşma bozukluğudur. Hastaların %84,5'inde (n=169) en az bir kronik hastalık saptanmış, içlerinden en sık gözüken hastalık %62,5 (n=125) ile Hipertansiyon olarak görülmüştür. En sık tutulan damar %67,5 (n=135) ile MCA'dır. Hastaların geliş ortalama NIHSS değerleri 7,5 ± 4,7 olup, acil servis çıkış ortalama NIHSS değerleri 6,3 ± 4,9'dur. Sİİ değerleri hesaplandığında ortalaması ix 761,7 ± 838,8'dir. Ölçülen Sİİ değerleri sonucu komplikasyonları öngörme ve mortalite üzerine yararı belirlenememiştir. Non-HDL ile yapılan inceleme sonucu 103,5 mg/dl kesme değeri mortalite açısından istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). LDL 89 mg/dl ve total kolesterol 162 mg/dl kesme değerlerinin ile mortalite tahmininde anlamlı farkı izlenmiştir (p<0,001). Bu üç biyobelirteçin düşük olduğu hastaların daha kötü klinik sonlanıma sahip olduğu görülmüştür. NIHSS ≥ 5 olan hastalarda da mortalite oranı anlamlı şekilde yüksek seyretmiştir (p=0,002). MRS ≥3 kesme değerinde de hastalar daha mortal seyretmiş (p<0,001), %100 duyarlılık, %77,8 özgüllük saptanmıştır. Sonuç: Sİİ'nin acil serviste tromoblitik tedavi alan akut iskemik inme hastalarında tedavi yanıtını, komplikasyonları ve mortaliyeti öngörmede yararı gösterilememiştir. Öte yandan ulaşılabilir ve pratik ölçümlere sahip olunan non-HDL, LDL, total kolesterol ve NIHSS skorunun kötü prognoz ve mortalite tahmininde faydalı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Akut iskemik inme, Sistemik İnflamatuar İndeks, Risk Faktörleri, Mortalite