Geriatrik hastalarda biyokimyasal osteomalazi ve kırılganlık durumu ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CHALIL CHALIL CHATZI CHASAN
Danışman: Feray AKBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Yaşlanma süreci kas-iskelet sistemi, mineral metabolizması ve fonksiyonel kapasitede belirgin değişiklikler ile karakterizedir. Dünya genelinde yaşam süresinin uzamasıyla birlikte yaşlı nüfus oranı giderek artmakta ve bu durum, yaşlanmaya özgü geriatrik sendromların daha sık görülmesine neden olmaktadır. Biyokimyasal osteomalazi ile kırılganlık bunların arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, geriatrik yaş grubunda biyokimyasal osteomalazi ile kırılganlık (frailty) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif ve kesitsel çalışma, Haziran 2024–Nisan 2025 tarihleri arasında hastanemiz İç Hastalıkları polikliniği ve servisinde tedavi gören geriatrik hastalarda yürütülmüştür. Onamları alındıktan sonra, laboratuvar verilerine dayanarak biyokimyasal osteomalazi kriterlerini karşılayan 50 hasta ile osteomalazisi olmayan 50 hastadan oluşan kontrol grubu olmak üzere toplam 100 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, biyokimyasal parametreleri (D vitamini, ALP, PTH, kalsiyum ve fosfor) kaydedilmiş, kırılganlık düzeyleri Edmonton Kırılganlık Skalası (EFS) kullanılarak belirlenmiştir. Sonuçlar SPSS istatistiksel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya biyokimyasal osteomalazi bulunan 50, osteomalazi bulunmayan 50, toplam 100 geriatrik hasta dahil edilmiştir. Hastaların %68'i kadın, %32'si erkek olup yaş ortalaması 73,6±6,3 yıldır. Osteomalazi grubunda D vitamini düzeyleri anlamlı derecede düşük, ALP ve PTH düzeyleri ise anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Edmonton Kırılganlık Skoru değerlendirildiğinde, osteomalazi bulunan hastalarda orta ve şiddetli kırılganlık oranlarının osteomalazi olmayan gruba göre belirgin şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür. Edmonton Kırılganlık Skoru toplam puanı ile D vitamini düzeyi arasında negatif; ALP ve PTH düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Bu çalışma, geriatrik bireylerde biyokimyasal osteomalazi ile kırılganlık arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. D vitamini eksikliği ve osteomalaziye eşlik eden biyokimyasal bozulmaların kırılganlık düzeyini artırdığı görülmektedir. Osteomalazinin erken tanı ve tedavisi, geriatrik hastalarda kırılganlığın önlenmesi ve fonksiyonel kapasitenin korunması açısından önemli bir klinik yaklaşım olarak değerlendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Geriatri, biyokimyasal osteomalazi, D vitamini, kırılganlık, Edmonton Kırılganlık Skalası