Tip-2 diyabetes mellitus (Tip2 DM) tanılı hastalarda empagliflozin tedavisinin hepsidin ve eritropoez üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF KONAL
Danışman: Funda Müşerref TÜRKMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Diyabetes mellitus (DM), görülme sıklığı ve yol açtığı komplikasyonlar nedeniyle ülkemizde ve dünyada önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden biridir. Sodyum glukoz transporter-2 (SGLT-2) inhibitörleri ise diyabet tedavisinde son yıllarda kullanılan yeni oral antikoagülanlardandır. SGLT-2 inhibitörleri böbrekten glukoz emilimini insülinden bağımsız olarak azaltırlar ve üriner glukoz atılımını arttırırlar. Bu etkisi nedeniyle kronik hiperglisemiyi azaltarak vücuttaki glukotoksiteyi kırar. SGLT-2 inhibitörleri hemoglobin artışına neden olmaktadır. Bu etkisinin altında yatan mekanizma karmaşıktır. Çalışmamız empagliflozin tedavisinin hemoglobin, hematokrit ve hepsidin üzerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Materyal- Metot: Hastanemiz (Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi) tabanlı tek merkezli, prospektif, randomize kontrollü çalışmamıza 01/05/2023-01/11/2023 tarihleri arasında İç Hastalıkları polikliniğine başvuran hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilme ve dışlama kriterlerine uygun, mevcut tedavisine empagliflozin eklenen Tip2 DM tanılı hastalar (33 kişi), mevcut tedavisinde değişiklik yapılmayan Tip2 DM tanılı hastalar (28 kişi) olarak iki grup alındı. Hastaların demografik verileri, vücut ağırlıkları, boyları, bel çevresi ölçülerek kaydedildi. Venöz kan örneklerinde hemoglobin, hematokrit, demir, demir bağlama kapasitesi, transferrin satürasyonu, ferritin, hepsidin düzeyleri ölçüldü. Bu ölçümler empagliflozin 10mg/gün tedavisinin 4. ve 12. Haftasında tekrarlandı. Tedavi öncesi ve sonrası verilerdeki değişiklikler hesaplandı. Veri ve istatistiksel analiz için SPSS 25.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Empagliflozin 10 mg/gün tedavisinin 12. haftasında hastaların hemoglobin (p=0,008), hematokrit (p=0,014), ortalama eritrosit düzeyi (p=0,004), demir bağlama kapasitesinde (p=0,042) istatistiksel olarak anlamlı artış, ferritin (p<0,001), transferrin satürasyonu (p=0,042), MCV (p=0,003) düzeylerinde istatiksel olarak anlamlı düşüş saptandı. Tedavi öncesi ortanca hepsidin düzeylerine (812,29 pg/ml) göre empagliflozin tedavisinin 4. haftasında ölçülen ortanca hepsidin düzeylerinde (1883,20 pg/ml) istatiksel olarak anlamlı bir artış gözlendi (p<0,001). Tedavinin 12. haftasında ölçülen ortanca hepsidin düzeylerinde (793,10 pg/ml) istatistiksel olarak anlamlı düşüş gözlendi (p<0,001). Sonuç: SGLT-2 inhibitörü olan Empagliflozin tedavisi hepsidin düzeylerini azaltarak demirin kullanımını arttırır ve hemoglobin düzeylerini arttırır. SGLT-2 inhibitörlerinin hemoglobin ve inflamasyon üzerine etkilerini kanıtlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.