Sarkopenik olan ve olmayan obezlerin SCORE-2 modeliyle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ KAAN KÖROĞLU
Danışman: Sema BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Sarkopeni, özellikle ileri yaşta daha sık görülen, kas gücü, kas kitlesinde azalma ve fonksiyonelliğini kaybı ile birlikte giden bir tablodur. Önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Ülkemizde ve tüm dünyada yaşlı nüfus gün geçtikçe artmaktadır ve bu da sarkopeninin daha fazla gündeme geleceğine işaret etmektedir. Geriatrik bir sendrom olarak kabul edilse de hareketsiz yaşam, kronik hastalıklar ve yetersiz beslenmeye bağlı genç sarkopenik bireylerin varlığı bize erken yaş gruplarında da sarkopeni kliniğinin olabileceğini göstermektedir. Sarkopenik bireyler tespit edilirken bu bireylerin bazılarında obezite geliştiği fark edilmiştir. Obez bireylerde kardiyovasküler hastalıkların gelişme riskinin daha fazla olduğu literatür çalışmalarında gösterilmiştir. Bizim çalışmamızda; sarkopeninin KVH gelişimindeki önemi, ağırlığı araştırılmıştır. KVH gelişme riskinin hesaplanmasında SCORE-2 modeli kullanılmıştır. Amacımız; sarkopenik obez bireyler ile sarkopenik olmayan obez bireylerin SCORE-2 modeliyle 10 yıllık KVH riskinin hesaplanması ve karşılaştırılması hedeflenmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza 50 sarkopenik obez ve 50 sarkopenik olmayan obez birey katılmıştır. 1 Haziran 2022- 1 Eylül 2022 tarihleri arasında İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Dahiliye Kliniği'ne başvuran hastaların anamnezleri alınmış (medikal özgeçmiş ve sigara kullanımı öyküsü) ve fizik muayeneleri yapılmış, SARC-F anketi, el dinamometre ve tanita tartı ölçümleri yapılarak sarkopenik bireyler tespit edilmiştir. Her iki grubun tansiyon takipleri yapılmış, 12 saat süren açlık sonrası serum lipit marker düzeyleri ölçülmüş ve SCORE-2 modeliyle de 10 yıllık kardiyovasküler hastalık riski hesaplanmıştır. BULGULAR: Çalışmamızda sarkopenik obez grubundakilerin SCORE-2 ölçümleri (8,23±5,41), sarkopenik olmayan obez grubundaki SCORE-2 ölçümlerine göre (5,68±3,48), istatistiksel olarak anlamlı ve daha yüksek saptanmıştır (p=0,006; p<0,01). Sarkopenik obez bireylerde ileri yaşın, erkek cinsiyetin, sigara tüketiminin, artmış sistolik kan basıncının, artmış total kolesterol düzeyinin, azalmış HDL düzeyinin, artmış LDL ve non-HDL kolesterol düzeyinin SCORE-2'i anlamlı derecede artırdığı gözlenmiştir (p<0,05). Sarkopenik olmayan obez bireylerde ileri yaşın, sigara tüketiminin, artmış sistolik kan basıncının, artmış trigliserit düzeyinin, artmış non-HDL düzeyinin SCORE-2'yi anlamlı derece artırdığı gözlenmiştir. Sarkopenik bireylerin (n=50); %38'i (n=19) SCORE-2 modeline göre yüksek riskli, %28'i (n=14) orta riskli, %34'ü (n=17) düşük riskli olarak hesaplanmıştır. Sarkopenik olmayan bireylerin (n=50); %10'u (n=5) SCORE-2 modeline göre yüksek riskli, %54'ü (n=27) orta riskli, %36'sı (n=18) düşük riskli olarak hesaplanmıştır. Yüksek riskli hasta oranı sarkopenik grupta anlamlı olarak daha fazla olarak gözlenmiştir (p<0,01). SONUÇ: Bizim araştırmamızda sarkopenik obez bireylerde sarkopenik olmayan obez bireylere göre SCORE-2 modeliyle değerlendirilen 10 yıllık KVH riskinin arttığı gösterilmiştir. SCORE-2 modeli; kolay, anlaşılabilir ve kullanışlı bir skorlama modelidir. Bizim araştırmamızda sarkopeninin 10 yıllık KVH riskinde artışa neden olduğu anlaşılmıştır. Çalışmamızın sonuçlarına göre sarkopeni, KVH riskini değerlendirirken göz önüne bulundurulması gereken bir durumdur. Unutulmamalıdır ki obez olmak sarkopenik olmayı engellemez. Kas kütlesine yönelik erken dönemde uygulanacak davranış değişiklikleri ve medikal tedavi, bu tablonun gerilemesine ve KVH riskinin azaltılmasına katkıda bulunabilir. ANAHTAR KELİMELER: Obezite, sarkopeni, SCORE-2