Polikistik over sendromu ve hipertansiyonu olan hastalarda sabah kan basıncı dalgalanması ile serum antimüllerian hormon düzeyi ve HOMA-IR skoru arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLAN DAMLA ÖZTÜRK
Danışman: Hilmi Erdem SÜMBÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Polikistik over sendromu (PKOS) üreme çağındaki kadınlarda sık görülen endokrin hastalıklardan biri olmasının yanı sıra aynı zamanda metabolik bir hastalıktır. PKOS'lu hastalarda hipertansiyon (HT) ve kardiyovasküler hastalıklar (KVH) daha sık görülmektedir. İnsülin direnci PKOS'lu hastalarda patofizyolojide önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmalarda PKOS'lu hastalarda artmış insülin direnci metabolik sendrom dolayısı ile KVH gelişimi ile ilişkilendirilmiştir. Çalışmalarda PKOS'lu hastalarda; insülin direnci ve hiperandrojenizmin antimüllerian hormon (AMH) yüksekliğinde önemli rol oynadığı sonucuna varılmıştır. AMH yüksekliği hastalığın progresyonunu ve şiddetini göstermede önemlidir. Sabah kan basıncı dalgalanması (SKBD) hedef organ hasarı için bağımsız bir öngördürdürücü olup KVH'leri erken dönemde belirlemede önemlidir. PKOS'lu hastalarda tanıda gecikme artmış kardiyovasküler mortalite ve morbidite ile ilişkilendirilmiştir. Çalışmamızda HT'si ve PKOS'u olan hastalarda artmış olduğu bilinen AMH ve HOMA-IR skoru ile insülin direnci ve benzeri mekanizmalarla arttığı düşünülen SKBD arasındaki ilişkiyi ve PKOS olan hastalarda bu ölçümlerin erken dönemde KVH riskini belirlemede bir belirteç olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 01.06.2021-31.05.2022 tarihleri arasında daha önceden ve yeni HT ve PKOS tanısı almış 18 ile 65 yaş arası 40 hasta, HT tanısı alıp PKOS tanısı olmayan 18 ile 65 yaş arası 40 hasta ve sağlıklı kontrol grubunu temsil eden 18 ile 65 yaş arası 40 kişi dahil edildi. Dışlama kriterleri; romatizmal hastalıklar, tiroid fonksiyon bozukluğu, kalp yetmezliği, malignite, gebelik ve sigara içme öyküsü olarak belirlendi. Tüm hastalara 24 saat süreyle ayaktan kan basıncı ölçümü yapıldı ve SKBD hesaplandı. Hastaların LH, FSH, DHEAS, total testosteron, hemogram ve biyokimya değerlerine bakıldı, HOMA-IR ölçümleri yapıldı. Hastalardan ayrı bir tüpe alınan kan santrifüj edilip -80°C'de saklandı ve sonrasında AMH kitleri ile Enzyme-Linked Immuno Sorbent Assay yöntemi kullanılarak AMH düzeyi ölçüldü. Bulgular: Çalışma grupları sağlıklı kontrol grubu (grup 1), HT tanısı olup PKOS tanısı olmayan hasta grubu (grup 2) ve HT ve PKOS tanısı olan hasta grubu (grup 3) olmak üzere üçe ayrıldı. SKBD grup 3'te grup 2'ye göre istatistiksel anlamlı daha yüksek saptandı. SKBD ile diğer parametreler arasında yapılan lineer regresyon analizinde AMH ve HOMA-IR düzeylerinin SKBD ile bağımsız olarak ilişkili olduğu saptandı. SKBD>25 mmHg olan grupta SKBD 25 mmHg olan grupta SKBD <25 mmHg olan gruba göre istatistiksel anlamlı daha yüksek saptandı. PKOS'lu hastalarda yapılan çok değişkenli lojistik regresyon analizinde HOMA-IR düzeyinin bağımsız olarak SKBD ≥25 mmHg olan hastaları belirlediği saptandı. Sonuç: PKOS ve eşlik eden komorbiditelerin erken dönemde tanısı ve tedavisi ile kardiyak bozuklukların ilerlemesi durdurulabilir, kardiyovasküler mortalite ve morbidite düşürülebilir. Bu bağlamda HOMA-IR'nin insülin direncini belirlemede basit ve ucuz bir yöntem olması göz önünde bulundurulduğunda HOMA-IR; PKOS'lu hastalarda KVH riskini erken dönemde belirlemede önemli bir parametre olabilir. PKOS hastalarında KVH'leri erken dönemde tespit etmede ve öngörmede AMH düzeyi, HOMA-IR skoru ile SKBD ölçümü kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: AMH, HOMA-IR, İnsülin direnci, Polikistik over sendromu, Sabah kan basıncı dalgalanması