Deneysel iskemik kolit modelinde plantago majör'ün etkinliği

HATİCE BÜŞRA ÖZDİLEK

Deneysel iskemik kolit modelinde plantago majör'ün etkinliği

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HAYDARPAŞA NUMUNE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE BÜŞRA ÖZDİLEK

Danışman: Meryem Günay GÜRLEYİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

GİRİŞ: Bağırsak iskemisi, kan akışının hücresel metabolizma için gerekli olan oksijen ve besin maddelerinin taşınması için yeterli miktarda sağlanmamasından kaynaklanır. Akut arteriyel oklüzyon (embolik, trombotik), venöz tromboz veya mezenterik damar sisteminin tıkayıcı olmayan iskemiye neden olan hipoperfüzyonu ile ilişkili olabilir. AMAÇ: Literatürde plantago majör ekstraktının iskemi reperfüzyon hasarının azalttığını düşündüren çalısmalar mevcuttur. Pentoksifilin ise iskemik kolit üzerinde etkinliği olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada sıçanlarda deneysel iskemik kolit modelinde plantago majör ekstraktı ile Pentoksifilin(PTX) etkilerini karşılaştırmalı incelenmesi amaçlandı. MATERYEL ve METOD: Çalışmada ağırlıkları 200–250 gram arasında değişen 30 adet Wistar Albino cinsi erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar randomize olarak eşit sayıda 5 gruba ayrıldı (Sham, plasebo, yüksek doz plantago majör, düşük doz plantago majör ve PTX grubu). grup-1'e(yüksek doz plantago majör ) Laparatomi ve İK modeli sonrası 2000 mg/kg/gün plantago majör ekstraktı orogastrik kanül ile 3 gün (n=6), grup-2'e (düşük doz platago majör) laparatomi ve İK modeli sonrası 1000 mg/kg/gün plantago majör ekstraktı orogastrik kanül ile 3gün (n=6), grup-3'e (Pentoksifilin grubu) laparatomi ve İK modeli sonrası 50 mg/kg/gün PTX intraperitoneal enjeksiyon ile 3 gün (n=6), Grup 4'e (plasebo grubu) laparatomi ve İK modeli sonrası 10 mg/kg %0,9 NaCl oralgastrik kanül ile 3 gün (n=6) verildi. Grup5'e (Sham grubu) sadece laparotomi yapılıp kapatıldı (n=6). 72 saat sonra sıçanlar intrakardiyak kan alımı ile sakrifiye edilip karın U şeklinde bir insizyonla açıldı. Kolonik yapılar alınarak makroskobik ve mikroskobik değerlendirme ve gerekli skorlamalar yapıldı. BULGULAR: Çalışmamızda İK modelinin daha iyi görüldüğü sham grubunda barsak dilatasyonu, asidik sıvı varlığı ve serozal değişiklikler, diğer gruptaki ratlara göre daha fazla görüldü (p<0,05). Ancak şiddetli İK'i işaret eden perforasyon ve yapışıklık bulgusu hiçbir grupta görülmedi. Bununla birlikte Wallace ve arkadaşlarının tanımladığı, makroskopik hasar skorlaması (MVD); istatiksel anlamlı bulunmadı. Çalışmamızda total oksidatif düzeyi (TOS) plantago majör grupları ile pentoksifilin grubu arasında anlamlı fark saptanmadı, plasebo grubuna göre düşük bulunurken total antioksidatif düzeyleri TOS değeriyle negatif korelasyon gösterdi. SONUÇ: Çalışmamızdaki bulgular ratlarda İK modelinde, plantago majör ve Pentoksifilin kullanımının plasebo grubuna göre etkin olduğunu göstermektedir. Plantago majör gruplarında farklı dozlara rağmen gruplar arasında istatiksel olarak benzer sonuçlar elde edilmiştir. Ancak Bunun örneklem sayısının az olmasına bağlı olduğu düşünülmektedir. Bununla plantago majör ekstraktının antioksidan ve antiinflamtuvar etkinliği gösterilmiş olup iskemi üzerinde istatiksel olarak anlamlı pozitif etki saptanmamıştır. Anahtar Kelimeler: İskemik kolit, plantago majör, iskemik kolit hayvan modeli