Evde sağlık hizmeti alan hastalarda tıbbi beslenme tedavisinin laboratuvar parametreleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİBEL BOZKURT
Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Evde sağlık birimi tarafından takip edilen, enteral yolla beslenen ve tıbbi beslenme tedavisi başlanan hastalarda, tıbbi beslenme tedavisinin nütrisyon takibinde kullanılan laboratuvar parametreleri üzerindeki etkisini saptamayı amaçladık. Gereç ve yöntem: Çalışmamız tek merkezli, retrospektif bir çalışmadır. Çalışmaya 01/09/2021-31/12/2023 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Koordinasyon Merkezi'ne kayıtlı enteral yolla beslenen, tıbbi beslenme tedavisi başlanmış ve başlangıç üzerinden asgari 3 ay süre geçmiş hemoglobin, lenfosit, total protein, albümin, demir, TDBK, ferritin, total kolesterol ve CRP düzeyleri bakılmış 18 yaş ve üzeri 96 hasta dahil edildi. Hastaların tıbbi beslenme tedavisi öncesi ve sonrası laboratuvar parametreleri, beslenme süreleri, beslenme tipleri, mevcut kronik hastalıkları, bası yarası, malnütrisyon durumları kaydedildi. Laboratuvar parametrelerinin değişimi ile kaydedilen verilerin karşılaştırması yapıldı. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS (version 26) paket programı ile yapıldı. Tüm karşılaştırmalar için istatistik anlamlılık düzeyi (p) <0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan olguların yaşları 24 ile 93 arasında değişmekte olup medyan yaş 77 olarak saptanmıştır. Hastaların malnütrisyon durumu incelendiğinde %56,3'ü malnütrisyon riski altında, %43,7'sinin ise malnütrisyonlu olduğu görülmüştür. Beslenme şekillerine göre gruplandırıldığında %31,3'ünün oral yolla, %24'ünün NG ile, %44,7'sinin ise PEG aracılı beslendiği saptanmıştır. Malnütrisyon riski olanlarda hemoglobin, albümin ortalamaları ile total protein, ferritin ve total kolesterol medyanları tıbbi beslenme tedavisi öncesi ve sonrasında anlamlı fark göstermişlerdir. Hemoglobin ve albümin ortalamaları ile total protein medyanı tedavi sonrasında artış gösterirken; ferritin ve total kolesterol medyanları düşüş göstermiştir. Malnütrisyonlu hastalarda ise; hemoglobin, albümin ortalamaları ile lenfosit, total protein, ferritin ve total kolesterol medyanları tıbbi beslenme tedavisi öncesi ve sonrasında anlamlı fark göstermişlerdir. Hemoglobin ve albümin ortalamaları ile total protein, lenfosit ve total kolesterol medyanları tedavi sonrasında artış gösterirken; ferritin medyanı düşüş göstermiştir. Laboratuvar parametrelerinin değişimi beslenme tipleri arasında kıyaslandığında lenfosit dışındaki laboratuvar parametrelerinin tedavi öncesi ve tedavi sonrası farkları beslenme tiplerine göre istatistiksel olarak anlamlı fark göstermemiştir. Sonuç: Tıbbi beslenme tedavisinin hemoglobin, albümin, total protein, lenfosit, ferritin, total kolesterol parametreleri üzerinde iyileşme yarattığı görülürken; demir, TDBK, CRP parametreleri üzerinde anlamlı fark göstermediği görülmüştür.