Primer hipotiroidi tanılı, tedavi ile regüle olan bireylerde depresyon sıklığı değerlendirilmesi ve ötiroid bireylerle karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL EROL
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tiroid fonksiyon bozuklukları, toplumda en sık görülen endokrin hastalıklar arasında yer almakta olup, bu hastalıkların büyük çoğunluğunu primer hipotiroidi oluşturmaktadır. Tiroid hormonları yalnızca metabolik süreçlerin değil, aynı zamanda sinir sistemi işlevleri ve duygudurum düzeninin de temel belirleyicileridir. Hipotiroidi hastalarında depresyon ve anksiyete belirtilerinin genel popülasyona göre daha sık görüldüğü, tedavi sonrası hormon düzeyleri normale dönse bile bazı hastalarda depresif semptomların devam edebildiği bildirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, primer hipotiroidi tanılı ve tedaviyle regüle olmuş bireylerde depresyon sıklığını belirlemek ve bu bireylerin depresyon düzeylerini tiroid fonksiyonları normal olan ötiroid bireylerle karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel ve tanımlayıcı araştırma, 01.01.2025–01.06.2025 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18 yaş ve üzeri bireylerle yürütülmüştür. Çalışmaya 96 primer hipotiroidi tanılı, tedaviyle ötiroid duruma ulaşmış birey ve 101 ötiroid birey olmak üzere toplam 197 kişi dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, yaşam alışkanlıkları, laboratuvar verileri ve antropometrik ölçümleri kaydedilmiştir. Depresyon düzeyleri Beck Depresyon Envanteri (BDE) ile değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 25.0 programında analiz edilmiş, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Primer hipotiroidi grubunda Beck Depresyon Envanteri (BDE) skorları ötiroid gruba göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Primer hipotiroidi hastalarında "orta düzey depresyon" oranı daha fazla iken, ötiroid bireylerde "minimal depresyon veya depresyon yok" oranı yüksektir. TSH düzeyi iki grup arasında anlamlı olarak farklıdır (p=0,004). Ayrıca primer hipotiroidi grubunda vücut kitle indeksi (VKİ), sistolik tansiyon ve trigliserid düzeyleri ötiroid gruba göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p<0,05). Tiroid hormon düzeyleri, antropometrik ölçümler ve Hepatik Steatoz İndeksi (HSI) ile depresyon skorları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Bu çalışma, primer hipotiroidi tanılı bireylerde tiroid hormon düzeyleri tedaviyle normale dönse bile depresyon belirtilerinin sağlıklı bireylere göre daha sık görüldüğünü ortaya koymuştur. Bulgular, tiroid hormonlarının yalnızca metabolik süreçlerde değil, ruhsal denge üzerinde de kalıcı etkilerinin olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle, primer hipotiroidi hastalarının izleminde fiziksel bulguların yanı sıra psikolojik durumlarının da düzenli olarak değerlendirilmesi önemlidir. Erken dönemde yapılacak ruhsal taramalar, hastaların yaşam kalitesini artırabilir ve tedaviye bütüncül bir yaklaşım geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Primer hipotiroidi, depresyon, Beck depresyon envanteri, tiroid hormonları, ötiroid