Kolorektal kanser nedeniyle opere olan hastalarda pelvik radyoterapinin kemik yoğunluğuna etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA KURBAN DEMİRCİ
Danışman: Gökhan YAPRAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kolorektal kanser tüm kanser türleri içinde 4.sıradadır. Primer tedavisi cerrahidir. RT ve KT rektum kanserinin tedavisinin önemli bir parçasıdır. Bu çalışmadaki amacımız kolorektal kanser nedeniyle opere edilen hastalarda RT' nin kemik yoğunluğu üzerindeki etkisini araştırmaktır. Gereç ve yöntemler: Çalışmaya, Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi (KEAH) Radyasyon Onkolojisi Kliniğinde 2002-2014 yılları arasında takip edilmiş olan kolorektal kanser tanısı nedeniyle opere olan 62 hasta dahil edildi. Hastaların dosyaları geriye dönük olarak tarandı; hastaların operasyon öncesi ve operasyondan 1 yıl sonraki kemik mineral yoğunlukları (KMD) değerlendirildi. Bütün hastaların KMD' leri Kartal Eğitim ve Araştırma hastanesinde Radyoloji bölümünde LUNAR marka DEXA yöntemiyle değerlendirilmişti. KMD' de, kemik yoğunluğunun takibinde kullanılan, L1-L4 vertebra ve femur boynu bone mineral content (BMC) değerleri dikkate alındı. İnoperabl ya da medikal nedenlerle opere edilemeyen, operasyonu dış merkezde yapılan ve herhangi bir osteoporoz tedavisi (bisfosfanatlar, teriparatid, denosumab vs.) alan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Bu çalışmaya, KEAH Yerel Etik Kurulu ve Sağlık Bakanlığından onay alındıktan sonra başlandı. Verilerin analizinde SPSS for windows 10.0 istatistik paket programı kullanıldı. Bulgular: Retrospektif olarak taranan 64 kolorektal kanserli hastanın tanı anında yaş ortalaması 54.28; % 43.8' i (n=28) erkek olarak belirlendi. Çalışmaya alınan hastalardan 27 hasta radyoterapi almış (% 42.2), 37 hasta radyoterapi almamıştır (%57.8). RT alan ve almayan hastaların karşılaştırması yapıldığında; her iki grupta, yaş açısından anlamlı bir farklılık mevcutken, cinsiyet, başlangıç lomber ve femur boynu BMC değerleri benzerdi (sırasıyla p:0.046, 0.855, 0.974, 0.080). RT alan ve almayan hastaların 1. yıl lomber ve femoral BMC' leri karşılaştırıldığında, iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (sırasıyla p:0,733, p:0,862). RT alan hastaların yıllar içinde BMC değişimi değerlendirildiğinde; lomber vertebra başlangıç BMC değeri, birinci yıl BMC değerleriyle karşılaştırıldığında, BMC değerinde istatiksel olarak anlamlı düşme olduğu görüldü (p:0.049). Femur boynu başlangıç BMC değeri, birinci yıl BMC değerleriyle karşılaştırıldığında, BMC değerinde istatiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (p:0.782). Konvansiyonel RT alan hastalarda başlangıç ve birinci yıl lomber ve femoral bölge BMC' leri arasında anlamlı bir fark tespit edilemedi (p:0.308, p:0.324). Konformal RT alan hastalarda başlangıç ve birinci yıl lomber bölge BMC değerlerinde istatiksel olarak anlamlı bir fark mevcutken, femoral bölge BMC değerlerinden istatiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi (p:0.045, p:0.306). Sonuçlar: Radyoterapi alan ve almayanlar karşılaştırıldığında RT alan grup ile RT almayan grup arasında kemik mineral yoğunluğu açısından anlamlı bir fark elde edilememesine karşın radyoterapi alan grupta, saha içinde kalan lomber bölgede BMC' de azalma saptanırken saha dışında kalan femoral bölge BMC değerlerinde fark görülmemiştir. Bu radyoterapinin BMC üzerine etkisi açısından dikkat çekicidir. Bizim çalışmamız ve literatür ışığında, osteoporoz açısından risk faktörüne sahip hastalar radyoterapi sonrası osteoporoz ve yetmezlik fraktürü bakımından daha yakın takip edilmelidir. Anahtar kelimeler:kolorektal kanser,kemik yoğunluğu,radyoterapi