Çocuk yoğun bakımda yatan kritik hasta çocuklarda adrenal yetmezlik gelişen olguların retrospektif incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN KİĞILI
Danışman: Esra ŞEVKETOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada çocuk yoğun bakımda yatan kritik hastalarda, kritik hastalıkla ilişkili adrenal yetmezlik gelişen olguların prognozunun değerlendirmesi ve mortaliteyi etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Bu çalışmada Ocak 2015-Aralık 2019 tarihleri arasında hastanemizin çocuk yoğun bakım servisinde yatan "Kritik Hastalıkla İlişkili Adrenal Yetmezlik'' gelişen toplam 79 olgunun dosyası retrospektif olarak tarandı. Çalışma grubundaki hastaların yaşı, cinsiyeti, yatış tanısı, eşlik eden komorbiditesi, uygulanan ekstrakorporeal tedaviler, PRİSM skoru, enfeksiyon varsa kaynağı, üreyen mikroorganizmanın çeşidi, yoğun bakım ve toplam hastane yatış süresi, hidrokortizon başlama nedeni, hidrokortizon başlama zamanı, başlangıç dozu ve doz ayarlama ayarlama şeması, mekanik ventilasyon süresi ve labaratuar değerleri hasta klinik dosya kayıtlarından elektronik ortama aktarıldı. Hastaların kritik hastalıkla ilişkili adrenal yetmezlik tanısı aldığı gün serum laktat, ScvO2, PELOD, OFİ ve VİS ve kan basıncı değerleri ve bununla birlikte hidrokortizon tedavi şemasına göre bu değerlerin takibi kaydedildi. Çalışmaya dahil edilen hastalar mortalite durumuna göre iki gruba ayrıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 79 hastanın 41 tanesi (%51) erkek, 38 tanesi (%49) kız idi. Bunlardan 55(%69,6)'i ise kaybedildi. Hastaların 48 (%60.8) tanesinde komorbiditesi vardı. Kritik Hastalıkla İlişkili Adrenal Yetmezlik (KHİAY) gelişen hastalarda; 58 (%73,4)'i septik şok, 16 (%20,3)'sı kardiyojenik şok ve diğerleri 5(%6,3) olarak sınıflandırıldı. Hidrokortizon tedavisi başlandıktan sonra sistolik, diyastolik ve ortalama arter basıncında artma, OFİ ve VİS skorlarında istatiksel olarak anlamlı azalma saptandı. ScvO2, laktat ve PELOD skoru ile hidrokortizon tedavisi başlama arasında ilişki bulunamadı. Grup 1'in 0. ve 24. saat ortalama kan arter basınçları (sistolik, diyastolik, ortalama), laktat, PELOD, PELOD mortalite yüzdesi, OFİ ve VİS değerleri daha yüksek, Grup 2'nin ise ScvO2 değerleri daha yüksekti ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05) Grup 1'in stres dozunda aldığı hidrokortizon gün sayısı, hidrokortizonun fizyolojik doza düşüldüğü gün ve kortizol düzeyi daha yüksekti ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). Sonuç: Hidrokortizonun ortalama kan arter basınçları, OFİ ve VİS'si azaltmada etkili olduğu saptandı. Hidrokortizonun ScvO2, laktat ve PELOD ilişkisi bulunamadı. 0. ve 24. saatindeki ortalama kan arter basınçları laktat, PELOD, PELOD mortalite yüzdesi, OFİ ve VİS değerlerinin yüksek olması, mortaliteyle ilişkiliydi. Adrenal yetmezlikle ilişkili kritik hastalıkla ilgili daha kapsamlı ve multidisipliner prospektif klinik çalışmalar yapılmasına ihtiyaç duyulmakta olduğu kaanatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Çocuk yoğun bakım, kritik hastalık, adrenal yetmezlik, kortizol, hidrokortizon