Faringokutanöz fistül iyileşmesinde kurkumin: Deneysel çalışma


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TOLGA YORULMAZ

Danışman: Mehmet YAŞAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, deneysel faringokutanöz fistül (FKF) modelinde intraperitoneal kurkumin uygulamasının fistül iyileşmesi üzerindeki etkilerini makroskopik ve mikroskopik olarak değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Toplam 36 adet sağlıklı Sprague Dawley cinsi sıçan randomize olarak kontrol (n=11), dimetilsülfoksit (DMSO) (n=11) ve DMSO+kurkumin (n=12) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Tüm deneklere vertikal faringotomi uygulanarak deneysel FKF modeli oluşturuldu. Kurkumin grubundaki sıçanlara 10 gün boyunca intraperitoneal yolla DMSO+kurkumin, DMSO grubuna 10 gün boyunca intraperitonel DMSO uygulandı; kontrol grupuyla beraber 3 grup eş zamanlı takip edildi. Deneyin 10. gününde tüm sıçanlar sakrifiye edildi. Hazırlanan spesmenler makroskopik (apse ve fistül varlığı) ve mikroskopik (kollajen oluşumu, anjiyogenez, fibroblast proliferasyonu, iltihabi hücre yanıtı) parametreler açısından histopatolojik olarak incelendi. Verilerin analizinde Kruskal-Wallis, Dunn-Bonferroni ve Fisher-Freeman-Halton kesinlik testleri kullanıldı. Bulgular: Makroskopik incelemede, gruplar arasında apse gelişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmazken (p>0.05); fistül varlığı bakımından anlamlı fark saptandı (p=0.028). Fistül varlığı kontrol grubunda %72.7, DMSO grubunda %45.5 ve DMSO+kurkumin grubunda %16.7 olarak bulundu; ikili karşılaştırmalarda DMSO+kurkumin grubunda fistül varlığının kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük olduğu belirlendi (p 0.05). Kollajen oluşumu (p<0.001) ve anjiyogenez (p=0.037) değişkenlerinde gruplar arasında anlamlı fark saptandı. Post-hoc analizlerde, DMSO+kurkumin grubundaki kollajen oluşumunun hem kontrol (p<0.001) hem de DMSO (p=0.037) grubuna kıyasla anlamlı düzeyde yüksek olduğu; anjiyogenez açısından da DMSO+kurkumin grubunun kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu (p=0.036) tespit edildi. Sonuç: İntraperitoneal kurkumin uygulaması, dokuda kolajen sentezini ve anjiyogenezi artırıp makroskopik olarak fistül gelişim riskini azaltarak yara iyileşmesini ve FKF'nin kapanmasını anlamlı şekilde hızlandırmıştır. Bu bulgular, kurkuminin FKF tedavisinde yardımcı bir ajan olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Düşük maliyeti, kolay ulaşılabilirliği ve yüksek güvenilirlik profili göz önünde bulundurulduğunda, kurkumin klinik uygulamalarda postoperatif komplikasyonların önlenmesi ve yönetimi için umut verici bir adaydır. Anahtar kelimeler: Faringokutanöz fistül, kurkumin, yara iyileşmesi, kolajen, anjiyogenez, deneysel çalışma.