Gestasyonel diabetes mellitus tanısı konulan gebelerde serum total ve biyoaktif fibroblast büyüme faktörü-21 düzeyi ve metabolik parametrelerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ OSMAN ÇELİK
Danışman: Devrim Sinem KÜÇÜKSARAÇ KIYICI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Fibroblast büyüme faktörü 21 (FGF-21) diyabet, obezite ve dislipidemi gibi metabolik hastalıklarda önemli rol oynayan bir hormondur. Bu çalışmada; gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) tanılı hastalarda serum total ve biyoaktif FGF-21 seviyelerini araştırmayı ve sağlıklı gebe kontrollerle karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: GDM tanısında iki aşamalı tarama yöntemi ve Carpenter ve Coustan kriterleri kullanıldı. Çalışmaya GDM tanılı 40 hasta ve 39 sağlıklı kontrol dahil edildi. Serum FGF-21 ve biyokimyasal parametreleri ölçmek için 24.-28. gebelik haftaları arasında 8-10 saat açlık süresini takiben kan örnekleri alındı. Total ve biyoaktif FGF-21 seviyeleri ELISA yöntemi ile belirlendi. Bulgular: GDM tanılı hastalarda sağlıklı gebe kontrollere göre yaş ortalaması (sırasıyla; 33,1±5,0 ve 28,4±6,2 yıl, p<0,001) ve beden kitle indeksi (BKİ) daha yüksekti (sırasıyla; 30,4±5,2 ve 24,8±2,8 kg/m2, p<0,001). Serum glukoz seviyeleri GDM tanılı hastalarda daha yüksek iken (97,0±18,3 ve 87,0±10,8 mg/dl, p=0,012) iki grubun serum insülin seviyeleri istatistiksel olarak farklı değildi (13,8±7,6 ve 12,9±4,0 mU/L, p=0,65). İki grup arasında HOMA-IR, serum total kolesterol, LDL kolesterol, trigliserid, HDL kolesterol, TSH, ALT kreatinin düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. GDM tanılı hastalar sağlıklı gebe kontrollerle karşılaştırıldığında iki grup arasında serum total ve biyoaktif FGF-21 düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (sırasıyla; 197,8±107,5 ve 222,4±108,9 pg/ml, p=0,054, 148,3±80 ve 165,3±81,2 pg/ml, p=0,067). Serum total ve biyoaktif FGF-21 seviyeleri ile serum insülin düzeyleri (sırasıyla; p=0,007, r=0,300 ve p=0,007, r=0,301) ve HOMA-IR (sırasıyla; p=0,008, r=0,294, ve p=0,009, r=0,293) arasında pozitif, yaş arasında negatif korelasyon mevcuttu (sırasıyla p=0.037, r=-0.235 and p=0.044, r=-0.228). Sonuç: Serum total ve biyoaktif FGF-21 düzeylerinin GDM tanılı hastalarda ve sağlıklı gebe kontrollerde benzer olduğu, serum insülin düzeyleri ve HOMA-IR ile pozitif korelasyon gösterdiği saptandı. Bu sonuçlar serum total ve biyoaktif FGF-21 seviyelerinin GDM varlığından çok serum insülin seviyeleri ve insülin direnci ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: total FGF-21, biyoaktif FGF-21, gestasyonel diyabetes mellitus, insülin direnci